Fetva Meclisi
Soru
Necis dolayısıyla haram olan bir şey tedavide kullanılabilir mi, bunun bir ölçüsü var mı? Örneğin domuz necistir tıpta pek çok alanda kullanılıyor, dinimiz buna izin veriyor mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Hayati öneme sahip bir tedavinin helal olan nesnelerle yapılabilme imkânı bulunmadığı hâllerde (zaruret gereği), tedavide haram olan nesnelerden de yararlanılabilir. Bu itibarla, kalp kapakçığının değişmesi zorunlu olan bir hastanın tedavisinde, helal yollarla bir alternatif bulunmaması ya da bulunan diğer çözümlerin verimli ve sağlıklı olmaması hâlinde domuzdan elde edilen kalp kapakçığının kullanılması da caiz olur.
İlaç gibi bir alanda zaruretten söz etmemiz gerekmektedir. Muadili bulunmadığı sürece haram bir nesneden imal edilmiş olsa bile ilaçlar kullanılabilir. Müslümanlar olarak birbirimizle cedelleşme yerine daha helal ilaçlar üretecek sistemler üzerinde çalışmalıyız ki helal haram bilmeyenlere mahkûm olmadığımız bir ortam oluşturabilelim.
Bu tür ürünler zaruri bir ihtiyaçtan kaynaklanmadığı için ancak iki şartla kullanılabilir: Muhtevasında haram bir nesne (domuz ve alkol gibi) bulunmayacak, Doktor sağlık açısından sakıncalı değildir diyecek.
Alternatifi bulunmayan ilaçların içindeki haram nesneler kullanılmalarına mani değildir. Alternatifi varsa helal olanı kullanmalıyız.
Selamünaleyküm. Ancak tıbbî bir tedavi olunca yapabilirsiniz, koca karı ilacı olarak yapmanız caiz değildir.
Domuzun, • Etinin, • Yağının, • Derisinin haram olduğuna dair hiçbir tartışma yoktur. İslamiyet din olarak insanlara indiği günden beri bu böyledir. Domuz haramdır. Bu haramlık da katidir. Ayrıntıları yoktur. Sadece kıllarının kullanılabileceğine dair tek tük görüşler vardır. Özellikle eti haramdır gibi bir ifade diğer yerlerinin helal olmasından ötürü değil genellikle hayvanlar etinden dolayı anılırlar da ondan dolayıdır. Bugün domuz ürünleri, boy yağlı ve ucu, çabuk üreyip büyüyen bir hayvan olduğu için pek çok alanda kullanılmaktadır: Sabun, güzellik ürünleri, diş macunu, merhem, jelatin gibi pek çok alanda kullanılmaktadır. Neden Haramdır? Müslüman, Allah’ın emrine veya yasağına neden sormaz, o yasak etmiş ise gerekçesini bilse de bilmese de ona itaat eder, dinini asla tartışmaz. Buna rağmen Allah Teâlâ bilerek ve dileyerek domuzu yarattı, o bildiğimiz şekli ile yarattı ve bize onu yasakladı. Bütün zararlarına rağmen yasakladı. Din böyle hikmetlerle doludur. Bununla beraber domuzun yasak olmasının bazı bilinen hikmetleri vardır: a. Domuz necistir yani pistir. Onunla beslenen bir insanın ondaki yapıyı, karakteri ondan alması muhtemeldir. Domuz yırtıcı ve etçildir. Bütün etçiller gibi o da yasaktır. Zira etçil hayvanlardaki vahşilik etlerinden beslenenlere sirayet edebilir. b. Domuzun yasak olması insan sıhhati için bir gerekliliktir. Domuz insan nevi ile benzer hastalıklar taşımaktadır. Virüs ve mikrop bulaşması bakımından domuzla iç içe yaşanan hayatlar sağlık açısından daha ağır risk taşımaktadır. Domuz gribi örneğinde bunu görmüştük. c. Domuzun hiçbir ürünü kullanılamaz. Bu kullanmamadan sadece kılları mesela fırça olarak kullanılabilir istisnası yapan âlim olmuştur. Hayati ihtiyacın bulunduğu alanlarda ve başka alternatif üretilemiyorsa çok olağanüstü zorunluluklarda ancak geçici bir kullanım söz konusu olabilir. Bu durum ilaç ve tıp dünyasında da böyledir. Gıdada ise hayati bir zorunluluk olduğu söylenemez. Sadece daha rahat ve daha lezzetli yemekler yiyebilmek için domuz ürünleri tercih ediliyor olabilir. Müslüman bunu kendisi için kabul etmez insandır.
alkol konusundaki diğer fetvalar
Necaset kavramını biz sıradan bir “pis” olarak değil de dinen pis sayılmış şey olarak kullanıyoruz. Zira dinen pis olma durumu, normal hayatta pis olarak kabul edilen şeylerden daha kapsamlı bir pisliği yansıtmaktadır. Bu nedenle de fıkıh kitaplarında necaset kavramı çok geniş bir yer tutmaktadır. Su, namaz, yiyecekler, içecekler, alışveriş ve tedavi konularında necaset konusu geniş yer tutar. Necasetin karıştığı suyun pis olduğu, onunla namaz kılınamayacağı, ticaretinin yapılamayacağı belirtilmektedir. Bir şeyin necaset olması tam bir kimyasal dönüşüm görmedikçe temizlenmeyeceği de belirtilen hükümler arasındadır. Necaset olan bir şeyin yiyecek veya giyecek ya da tedavi maksadı ile kullanılması ise ancak ağır bir zaruret durumunda mümkün olur. Tabiatta gördüğümüz eşyada asıl olan temiz olmasıdır. Başka bir ifade ile temiz olmak esastır, necis olma nadirattandır. Dışkı, idrar, kan, irin, kusmuk, meni/mezi, kanı olan kara canlıların ölmüş durumu, domuz ve fukahanın büyük bölümüne göre alkol olduğu gibi necistir/necasettir. Ölü hayvan, kan ve domuz bizzat necistir. Bir başka açıdan necaset olarak görülen besmelesiz kesilmiş hayvan ise kesim tarzı nedeniyle haramdır ama necis değildir. Bu bölümdekilerin necis olduğu fukahanın ittifakı ile tespit edilmiştir.
Yeryüzünün tamamı bizim için mescit kılınmıştır. Genel kural böyledir. Bir yer mescit olarak inşa edildi ise orada her türlü namaz kılınır. Mescit maksatlı inşa edilmemiş olan ev, iş yeri, sosyal alan gibi yerlerde namaz kılmak durumunda kaldığımızda ise şu noktalara mümkün olduğu kadar dikkat ederiz: Namaz için temas edeceğimiz yer temiz olmalıdır. Namazı meşgul edip, namaz kılanın dikkatini dağıtacak ortam olmamalıdır. Başkalarına zarar vermemiş olunmalıdır. İbadeti eğlenceye dönüştürme, alay etme nedeni olup olmayacağına dikkat edilecektir. Alkol tüketimi, müzik üretimi gibi günah olan bir iş için oluşturulmuş bir yer olmamalıdır.
Böyle bir eşe karşı içinde sevgi oluşması şart değildir. Onun tabii bir isteği olan cinsel ihtiyacını karşıla. Yemek gibi hizmetlerinde eksiğin olmasın. Dilinle itici olma. Gerisinde vebalin olmaz. Buna rağmen, namaza başladı ise görürsün çok geçmeden Allah aranızda bir bereket yaratır. O bereketin kaynağı namazı ikinizde koruduğunuz sürece bu günleri geçirirsiniz biiznillah. Sabredin kazanın bacı. Allah yardımcınız olsun.
Alkollü bir mekân işletmek gibi haram bir kazanç üzerine iş yapan ve ev alan, geçimini temin eden biri tevbe ettikten sonra şöyle yapmalıdır: a. Tevbesinde samimi ise ve onu sürdürüyorsa biiznillah tevbesi makbuldür. Tevbesinden şüphe etmemelidir. b. O zamana kadar kazanıp harcadıklarından dolayı bir şey yapması gerekmez. Evi ve benzeri sahibi olduğu şeyleri elinden çıkarması gerekmez. c. Elinde hâlâ o haram paradan varsa o para sadaka verilebilir, bir yere vermelidir. Verdiğinde kendisi darda kalacaksa vermeyebilir acil ihtiyacı kadarını alır gerisini verir.
Kolonya için kullanılamaz denmiyor. Kullanılabilir bir şey için de gerekli malzemelerden biri alkol ise onu kullanabilirsiniz. Bu durumda kolonya kullanılırken ki fıkıh bilgilerine dikkat ediniz.
Fukahanın büyük bölümüne göre bir kişinin ağız koklama ile alkol kullandığı kararı verilemez. Ancak bir karine yani ek bilgi olursa böyle bir karar verilebilir.