Fetva Meclisi
Soru
Ortak para ile alınmış beş evimiz var. Oturduğumuz evlerin dışında iki evin kira gelirlerini toplayıp üçe bölüyoruz. Üçümüz farklı evlerde oturuyoruz. Vergi ve masraflarını üçe bölerek ödüyoruz. Yani almış olduğumuz bütün malların giderleri ve borçları ortak hesap üzerinden dönüyor. 2011 Mayıs ayında almış olduğumuz beşinci evin 25.000 TL borcu var, bu borcu gelen kira ve maaşlarımızdan ortak olarak ödüyoruz. Şu an abimde nisap miktarı kadar takı var. Annemde ve bende yok. Zekât hesabını nasıl yapmalıyız?
Cevap
Benzer fetvalar
Namazı ayrı ayrı kıldığınız gibi zekâtı da herkesin kendisi hesaplayıp verecektir. Kime zekât gerekiyorsa o zekât verir. Size bu anlattığınıza göre zekât gerekecek bir durum yoktur.
Anlaşılan evinizin bütçesini eşinizle ortak yürütüyorsunuz. Eğer böyleyse, sizin elinizdeki paranın yarısı da eşinizin demektir. Bu durumda yani eşinizle ortak bütçe kullanmanız hâlinde eşinizin de ayrıyeten bir birikimi yoksa elinizdeki para ikiye bölünerek hesaplanacak demektir. Bu durumda da zekat, fitre ve kurban için gerekli barajı doldurmuyor. Hiçbirini yapmanız gerekmez. Para sadece sizin ise, ödemek durumunda olduğunuz borçlarınız, tahakkuk etmiş faturalar varsa onları düşün; sekiz bin liradan fazla kenarda bir para kalıyorsa zekat verin, kurban kesin.
1- 81 gram altını baraj olarak belleyin. Zekâtın gerekip gerekmediği bu rakamla ortaya çıkacak. 2- Siz ve eşiniz iki ayrı kişiniz. Tıpkı namazda olduğu gibi zekâtta da birinizin ibadeti diğerini ilgilendirmemektedir. Herkes kendi sorumluluğunun gereğini yapacak. Buna göre bir hesap yapın. 3- Evinizdeki eşyalarınız, binek vasıtanız, iş yeriniz varsa o iş yerindeki alet ve takımlarınız zekât konusu dışındadır. 4- Borçlarınızı, tahakkuk etmiş faturaları, taksitleri biriktirin. Bunları birikiminizden düşün. 5- Elinizde para, çek, veya benzeri değerli kâğıt olarak 81 gram altın muadili bir rakam kalıyorsa ve bu rakam bu baraj üstü olarak bir yıldır elinizde ise siz zekât vereceksiniz. 6- Bu durumda elinizdeki borçlar düştükten sonraki net rakamın yüzde iki buçuğunu zekât verin. 7- Bu sizin için ve eşiniz için iki ayrı kişilik olarak hesaplanacak. Mesela eşiniz vermesi gerekirken siz vermeyebilirsiniz. Ortak bir bütçe olmaz. Allah Teâlâ kabul buyursun.
Düğündeki takılarınız şu anda eşlerin ortak malı gibi görünüyor. Bu durumda seksen bir gram altın veya o değerde bir miktarı buluyorsa yüzde iki buçuk kadarı zekât olarak verilecektir. Siz, takılarınızı bölüştürün. Bölüştürdükten sonra kimin hissesi seksen bir gramdan fazla altın tutarında oluyorsa o zekât verir. Bu arada bir yıl dolduğunda (355 gün) zekât hesabı yapacağınız zaman tahakkuk etmiş faturalar, o ay ki kira, imzaladığınız taksitlerinizi de elinizdeki sermayeden düşerek hesap yapın. Allah kolay getirsin.
Selamünaleyküm. Ödemeniz gereken taksitlerin toplamı, elinizdeki paranın sekiz bin TL’sine karşılık geliyorsa zekât vermeniz gerekmez. Çünkü bu yılki altın fiyatları ile nisap yani zekât için baraj yaklaşık olara yedi bin TL yapmaktadır. Borç olarak şu anda elinizde tahakkuk etmiş faturalar varsa onları da düşebilirsiniz. Eğer o kadar borcunuz yoksa elinizdeki paranın, borçtan artan kısmının yüzde iki buçuğunu zekât olarak verin.
Zekât, ferdi bir ibadettir. Topladığınız para, aranızda bölüşmediğiniz ve ortak rızanızla kullanılan bir paradır. O paranın zekâtı gerekmesi için size dağıtılması ve her birinize 81 gram altın alacak kadar düşmesi, ondan sonra da üzerinden 255 gün geçmesi gerekir. Eğer daha önce zekâtını verdiğiniz bir mal varsa bu malı ona ilave edebilirsiniz. Onunla beraber bu paranın da zekâtı verilir. Allah'a emanet olunuz.
borç konusundaki diğer fetvalar
Borcunuz elinizdeki miktardan fazla ya da o miktar düştükten sonra geri kalan nisaptan az olduğu sürece zekât gerekmez.
Eşlerin birbirlerinin malında hakları yoktur. Herkes kendi malını dilediği gibi kullanır. Yapılan bedduanın da bir anlamı yoktur. Ancak kişi, kendi evini ihmal ediyor da başkasına borç veriyorsa burada sorun olabilir.
Ödemeleri gereken borçlarının toplamı, ellerindeki sermayenin maliyetinden çoksa zekât vermeleri gerekmez. Borçlar çıktıktan sonra 81 gram altından fazla edecek kadar mal kalıyorsa onun zekâtını verirler.
Yaptığınızda bir sakınca yoktur.
Fıkhen hiçbir sakıncası yoktur, elbette gidebilirsiniz. Yeter ki ödeme vaadinizde samimi olun. Allah kabul etsin.
Namaza başladığı tarihi tespit ettikten sonra on beş yaşından itibaren o güne kadar kaç gün geçtiğini hesaplar. O gün sayısı kadar sabah namazı ve diğerlerini bilmiş olur. Onları sırayla birer ikişer diyerek düşürmeye karar verir. Kararını da uyguladığı sürece inşaallah vebalden kurtulur.