Fetva Meclisi
Soru
Üniversitede okuyan bir öğrenciyim. Şükürler olsun namaz kılacak yerimiz var okulda. Ama ders saatlerimiz kısıtlı olduğu için çabucak kılıp çıkıyoruz. Benim sıkıntım burada başlıyor; sabah, abdestimi alıp evden çıkıyorum ama öğlen namazımı kılacak durumum kalmıyor, abdest alma zamanım da kalmıyor. Ne yapmalıyım? Sabah aldığım abdestle öğlen kılınır mı? Benim abdest tutamama sorunum evvelden beri var.
Cevap
Benzer fetvalar
Her namaz için abdest almanız gerekmediğini biliyorsunuz. Eğer özür sahibi olduğunuz için her namaz vaktinde abdest alma durumunda iseniz o zaman yapabileceğiniz şey, akşam namazını yatsıya en yakın vakte kadar erteleyerek eda etmek olabilir. Aynı şeyi ikindi için de yapabilirsiniz. Allah kolaylık versin
Selamünaleyküm. Abdest, bozulmadıkça abdesttir. Bozulmasa günlerce aynı abdestle namaz kılınabilir.
Selamünaleyküm. Muhakkak bir doktora görün. Seni bir dahiliyeci veya kim ise görsün. Bunun bir vesvese olmadığından emin ol. Vesvese şöyle anlaşılır: SES veya KOKU olmadığı hâlde abdestinin bozulduğunu zannediyorsan o vesvesedir. Vesvese ise durum, hiç tereddüt etme ve namazını kıl. Abdestin bozulmuyordur. Vesvese değilse, tedavi oluncaya kadar namazını özürlü gibi kıl. Her ezan vaktinde bir kere abdest al. Başka bir nedenle abdestin bozulmadıkça abdestin var kabul ederek bütün ibadetleri yap. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Bu uygundur ama o arada sabah namazını unutmaması gerektiğini de bilmeliyiz.
Namazın farz olan şartlarını yerine getirdikten sonra namaz kabul olur biiznillah. Yalnız farzlardan birinde TA’DİL-İ ERKÂN (rükûdan ve secdeden kalktıktan sonra iki üç saniye kadar beklemek) olduğunu unutmamalıyız. Abdest tutamamak gibi bir durum söz konusu olduğunda ve bu sürekli ise yani bir namaz kılamıyorsanız muhakkak abdest bozuluyor ise siz ÖZÜR SAHİBİ olarak namaz kılabilirsiniz. Özür sahibi olan kimse ezan okununca bir abdest alır ve o abdesti özrü dışında başka bir sebeple bozmadıkça abdesti bozulmamış gibi namaz kılar. Bu konuyu bir ilmihalden okuyun öyle yapın. Allah Teâlâ kabul buyursun.
Selamünaleyküm. Tuvalette abdest al. Bir merdiven altında, odanın kenarında namaz kıl. Sadece farzları kıl. Bunların toplamı bilemedin beş dakika sürer. Beş dakikalık bir ara muhakkak vardır.
abdest konusundaki diğer fetvalar
Tıbbî gerekçelerle yapılan diş dolgu veya kaplamasının bir sakıncası yoktur. Abdest ve gusül için bir engeli yoktur. Allah'a emanet olunuz.
Teyemmüm, su bulunmaması ya da suyu kullanmaya sıhhi bir engelin olması halinde abdestin yerine geçer. Sizin sorununuz ise vaktin darlığı sorunudur. Bu durumda teyemmüme geçemezsiniz. O namazı kaza edin, istiğfar edin. Allah'a emanet olun.
Her halükarda abdestiniz açısından bir sakınca yoktur. Çünkü alkolün bizzat kendisi bile abdeste mani değildir. Alkol ve benzeri necasetler abdeste değil namaza mani olur. Bu durumda sizin namazınızın bir sakıncası yoktur. Çünkü o saate kadar alkol uçmuş olmalıdır. Allah'a emanet olun.
Tek kural olarak şunu bilin: Namazda veya başka bir ibadette niyet etmek, o niyeti sözle söylemek değildir. Niyet, ne yaptığını bilerek yapmaktır. Mesela siz, sabah namazı kılarken acaba niyet ettim mi diye tereddüt edemezsiniz ki! Gece yarısı yatağınızdan kalkıp seccadenin başına neden geçmiş olabilirsiniz? Elbette namaz için ve o da sabah namazıdır. Dolayısıyla tereddüt etmeniz veya etmemeniz namazı etkilemez. Bu durum sizin şeytan tarafından biraz daha oyalanmanız için ayarlanmaktadır. İbadetinizi yapmaya devam edin, hiçbir şey yok gibi davranın. Göreceksiniz kırk gün içinde biiznillah kurtulacaksınız. Yeter ki, şüpheyi, vesveseyi takmayın. Allah'a emanet olun.
Bir husus bir mezhebe göre caiz olduktan sonra, filan mezhepten destek alarak abdest alınması, namaz kılınması ne fıkıh kaidelerine ne de mantık kurallarına uygun değildir. Dişe dolgu yaptırılması caizdir, bunun için bir mezhepten diğerine intikal de gerekmez. Dişlerin kök bölgesine kadar yıkanmasının gusül için gerektiğine kail olan görüşe göre diş içindeki boşlukların yıkanması şarttır. Diş içine giren yemek ve benzeri şeylerin suyun ulaşmasına mani olması halinde gusül yerini bulmaz. Bu durum, dişlerin tabii halini korumaları halindedir. Eğer dişe, kalıcı bir müdahale yapılmış ise mesela kaplanmış veya doldurulmuş ise bu durumda olduğu gibi iken yıkanması yani suyun kaplanan veya doldurulan kısmın altına ulaşmaması gusle mani olmaz. Çünkü tıbben bir tedaviye izin verildikten sonra gusülden ötürü o tedavinin sökülüp altının yıkanması istemek, katlanılması zor bir meşakkattir. Şeriatta ise meşakkat yoktur. Dişin kaplanmasına veya doldurulmasına izin verilmesi, tabii olarak kaplamanın ya da doldurmanın sonucuna da izin vermektir.
Dinimiz naslar üzerinden yaşanmaktadır. Yani âyet ve hadislerle çizilmiş bir parkurda yürümekteyiz. Mesela, Kur'an'ın yazılı metnine abdestsiz (ya da cünüp olarak) tutulmayacağı hükmü âyette geçmektedir. Ama aynı âyet veya başka bir âyet, abdestsiz okumaktan söz etmediği için fukaha böyle bir hükmü bize aktarmıştır. Kısaca mesele, âyet ve hadislerle bağlı kalmamızdan kaynaklanmaktadır. Bu tür konularda fukahanın yolunu izlemek en iyisidir. Aksi takdirde kaş yaparken göz çıkarmak da mümkündür.