Fetva Meclisi
Soru
Hocam bir akrabam bana küçük bir daire verdi. “Bu daireyi sana veriyorum” dedi. Bunu herkes biliyor. Ama tapuya gitmeden o öldü. Çocukları şimdi o daireyi bana vermek istemiyorlar. Daire benim midir onların mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Ağabeyinizin yaptığı masraf gerçekten dairenin normal haline değer kattı ise yani daire aslında yüz idi de o masraftan ötürü yüz yirmi oldu ise diğer hissedarlar aradaki farkı ağabeyinize vermelidirler. Bunu da işin uzmanı birilerine takdir ettirmelisiniz.
Bir insan yaşarken velev ağır hasta bile olsa onun mirası diye bir şey yoktur. Kimse o ölecek diye mirasını paylaşamaz. Bu bir hak değildir. Aksine fuzuli bir iştir. Kız kardeşinizin yaptığı bir borç isteme olabilirdi. Nitekim de borçtur. Şu anda erkek kardeşlerinden borç almış durumdadır. Kardeşleri onu da mirasa katacaklar, o da onlardan aldığı parayı iade edecek veya payından düşecekler.
Aleykümselam. Babanız yani mal sahibi yaşıyorsa sizin bir hakkınız yoktur. Babanız öldü ve malı miras olarak kaldı ise ve bu şekilde bir kullanım söz konusu ise size düşen hakkınızı istemenizde hiçbir sakınca yoktur. Ne ayıptır ne de günah! Hakkınızı talep edin.
Ölenin ardından mirasının dağıtılması Allah’ın emridir. Anne Allah’ın emrine aykırı bir talepte bulunamaz. Dolayısıyla bir çocuğun babasının mirasını istemesi anneye saygısızlık değildir. Elbette bu isteği yaparken kabalık ve kırıcı tarz sahibi olmamak gerekir. Neticede karşınızdaki annenizdir, bunu unutmayın.
Çocuklarınızın ahireti heba oluyor, lütfen onlara dua edin, onlar için istiğfar edin. Siz annesiniz. Onlar, size bakmamakla kalmıyorlar, kendilerini helâk ediyorlar. Onları affedin, belki kalpleri yumuşar. Nasihat edin. Biraz daha sabredin. Mesele sizin evinizi ya da malınızı başkasına vermeniz meselesi değildir. Onlar helak olacaklar. Buna rağmen sizi kararınızdan döndürecek bir tavır göstermezlerse malınızı bir vakfa devredebilirsiniz. Bir sakıncası yok.
Haram para ile edinilmiş bir ev sahibine elbette haramdır. Sahibinden onu başka bir yolla mesela miras yoluyla alan için ise âlimler “onun için haram olmayabilir” demişlerdir.
bağış konusundaki diğer fetvalar
Yasal zorunluluğu olmayan hiçbir şeyi vermek zorunda değilsiniz. Bağış adı altında siz bile isteye verdiğiniz şeyden de şikâyetçi olamazsınız. Eğer yasal olmayan bir işlem yapılıyorsa onu teftiş etmek de devletin görevidir. Bu konuda vatandaş olarak varsa hakkınızı savunursunuz. Eğer vatandaş olarak sizin yapabileceğiniz hiçbir şey yoksa o zaman zaten sorumlu olmazsınız.
Kişinin niyeti ve sizin vekâletiniz varsa bağış da kurban da geçerli olur. Ancak parayı ödememesi onun borcudur. Olur da kişi bağış veya kurban parasını ödemezse, bu onun üzerinde borç olarak kalır. Sizinle bağışçı arasında borç hukuku gerçekleşir. Ama sizin niyetiniz ve vekâletinizle yapılan ibadetlerde bir sorun olmaz. Yardım veya kurban bağışı konularında, ilgili kişiyle paranın ödenme şartlarını ve süresini baştan konuşmanızı tavsiye ederim. Böylece kafa karışıklığı veya hak ihlali olmaz.
İnşaallah bunları yapanların niyetleri onları kurtarır. Siz, kalbinizin meyletmediği işleri yapmayın, desteklemeyin ama hizmet olan yeri de terk etmeyin. Size göre özünü alıp posasını bırakmayı becermelisiniz. Size göre isabetli olmayan bir tutum, başkaları için çok isabetli olabilir. Onlar haklı da olabilirler. Siz, bu nedenle hizmetten geri kalmamalısınız.
Bahsettiğiniz karar aşamasıdır. Hayvan alınmadıktan sonra bu tür niyet değişikliklerinin bir önemi yoktur. Önce birisine niyet ettikleri için kesinlikle onu yapmaları gerekmez.
Bu işlemi geçmişte yaptıysan, bir daha yapmamaya niyet ederek, samimi bir kalple istiğfar etmen gerekir. Harama bulaşmanın pişmanlığını ortaya koymak, Allah’a yaklaşmak için gönlünden geldiği miktarda sadaka vermek güzeldir, temizleyicidir. Allah, geçmişi affeden, niyete göre muamele eden, merhameti gazabını geçen bir Rabb’tir. “Kim tövbe eder, iman eder ve salih amel işlerse, Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir.” (Furkan Sûresi 70. âyet)
Sen insanlara ‘bu verdiğiniz parayı kurbana harcıyorum’ dediğiniz bir üslupla yaparsanız bu işi, artırdığınız para size haram olur. Çünkü insanlara yalan söyleyerek almış olursunuz. Kurban organizesi yaptığınızı ve verdikleri para ile kurban keseceğinizi ama kendinize de organize payı alacağınızı söyleyerek alırsanız artanın size kalmasında sakınca olmaz.