Fetva Meclisi

Aleykümselam. Eve bir tuğla parçası getirin, onun üzerine teyemmüm etsin. Kiremit de olabilir. Ya da evinizdeki bir saksının toprağına da teyemmüm edebilir.

Selamünaleyküm. Kendi başına abdest alması normal şartlarda mümkün olmayan birinin teyemmüm etmesi mümkündür.

Namaz gibi abdestsiz yapılması mümkün olmayan ibadetler için abdest al, yakın zamanda al ki sorun oluşmasın. Bir de doktora görün ve sende gaz yapacak bir sorun var mı onu tespit etmeye çalışsın. Gerekiyorsa tedavi olursun. Belki su ile temasın gaza yol açma nedeni olabilir.

Allah kızımıza şifalar versin. Sizlere de yardım etsin. Derecesini de âlî eylesin. Anlattığınıza göre kızımız özür sahibidir. Dolayısıyla namaz kılmak için abdestini vakit girdikten sonra almalıdır. Ayrıca idrar rahatsızlığı sebebiyle özür sahibi olduğundan o idrar ona necis değildir. Kızımız kendi başına abdestini alabilecek kadar gücü yoksa teyemmüm alarak ibadetlerini gerçekleştirir. Bâliğâ olmamışsa sadece farzları kıldırabiliriz. Alnını yere koyacak şekilde secde yapamıyorsa kıbleye dönüp oturarak ve îmâ yaparak namazını kılar.

Allah Teâlâ afiyetini iade buyursun. Âmin. Abdestin olmadığı yerde teyemmüm uygulanır. Teyemmüm bir kiremite ellerin iki kere temas ettirilmesi ve yüze, kollara mesh edilmesi şeklindedir. O da yapılamıyorsa mesela kolları alçıda veya elleri cihaza bağlı gibi bir durum varsa yine namaz kılar. Teyemmüm yapmadan ima ile namazını kılar. Her halükârda ima ile yani başını hareket ettirerek en azından farzları kılar. Böylece namaz farizası de üzerinden düşer.

Geçmiş olsun. Allah Teâlâ afiyetinizi daim kılsın. Bu durumda teyemmüm etmeniz gusül için yeterlidir. Bu acil durum geçene kadar o teyemmüm ile devam edersiniz. Namaz vakti abdest alacağınız zaman suyu kullanma imkânınız varsa abdest alırsınız. Abdest için de aynı sıkıntı oluşursa abdest yerine de teyemmüm edersiniz. Allah yardımcınız olsun.

Dinimiz, ibadetlerde zorluk çektirmeme ilkesi üzerinden ibadet emretmektedir. Ortaya zorluk çıktığında ibadette bir ruhsat devreye girer. O ruhsat sürecinde de doktor raporu gerekir. Zira hastalık ibadetlerde en önemli ruhsat sebeplerinden biridir. Gusül veya abdestten teyemmüme geçişte, Namazı ayakta kılma yerine oturarak veya yatarak kılma sürecinde, Oruç erteleme veya hiç tutmama ruhsatı gerektiğinde, Hamile kadının orucu ertelemesinde, Hac ibadetini kaldırıp kaldıramayacağında, Hacta bazı vazifeleri yapıp yapamayacağında doktorun raporu gerekli olur. Bu durumda doktor olarak adı geçende belli şartların bulunması gerekir. Bu şartları şu şekilde derlememiz mümkündür: Doktor eskilerin ifadesi ile hazık bir doktor olmalıdır. Bugünkü ifadesi ile ruhsata konu alanda uzmanlık belgesi bulunan bir doktor olmalıdır. İbadet konusunda ruhsat verecek doktorun Müslüman olması ulemanın çoğunluğuna göre şarttır. Kendisi inanmadığı bir ibadeti başkası için ne kadar ciddiye alabilir endişesi bu şartı ortaya koymaya sevk etmiştir. Esasen Müslüman olmayan bir doktora gidilebilir mi şeklinde de sorulmuştur bu. Bazı âlimler ise o alanda yaşanılan şehirde Müslüman uzman doktor bulunmuyorsa alanının uzmanı Müslüman olmayan bir doktora da gidilebilir demişlerdir. Bu bir ara izin gibidir. Zor durumda kalan mü'min bu izni kullanabilir. Ruhsat verecek doktorun “iyi bir mü'min” olması ise şart değildir. Doktorluğunda iyi olması, genel durumunu incelememizi gereksiz yapar. Yeter ki aleni bir fasıklığı ile meşhur olmuş olmasın. Söz konusu raporun heyet raporu ya da birden çok doktora danışılarak alınan bir rapor olması şart değildir. Alanında uzman bir tek doktorun raporu yeterlidir. O doktor, ikinci bir doktorla da istişare edilmesini tavsiye ediyorsa ikinci bir doktorun raporu da istenir.

Genel su ile temizlik yapılacağı konusunda hiçbir tartışma yoktur, temizlik denince akla su gelir. Pislik/necaset karışmış sıvı ile temizlik yapılamayacağında da ihtilaf yoktur. Bunun haricindeki herhangi bir sıvı ile temizlik yapılabilir. Sadece abdest gibi manevi temizlik boyutu olan temizlikler mutlak su ile yapılabilir. Bunun haricinde yerine göre; Kimyasal dönüşüm, Sürtme/ovma, Kuruyup kaybolma, Ateşte yakma, Tabaklama gibi yöntemler de temizlik olarak gerçekleşebilir.

Abdesti iyi almak her organı dikkatlice yıkamaktır. İsraf ise gereğinden fazla su kullanmaktır. İyi yıkamış olmak için çok su kullanmak gerekmez, dikkatli olmak gerekir.

Namazın farz olan şartlarını yerine getirdikten sonra namaz kabul olur biiznillah. Yalnız farzlardan birinde TA’DİL-İ ERKÂN (rükûdan ve secdeden kalktıktan sonra iki üç saniye kadar beklemek) olduğunu unutmamalıyız. Abdest tutamamak gibi bir durum söz konusu olduğunda ve bu sürekli ise yani bir namaz kılamıyorsanız muhakkak abdest bozuluyor ise siz ÖZÜR SAHİBİ olarak namaz kılabilirsiniz. Özür sahibi olan kimse ezan okununca bir abdest alır ve o abdesti özrü dışında başka bir sebeple bozmadıkça abdesti bozulmamış gibi namaz kılar. Bu konuyu bir ilmihalden okuyun öyle yapın. Allah Teâlâ kabul buyursun.

Cevap dini bir konuda da olsa hayatın içinden insanla alakalı bir konuyu işlemektedir. Bu da doktorun uzmanlık alanına giren bir konu ise muhakkak ona danışılması, görüş alınmasını gerektirir. Fıkıhla meşgul birisinin hayatın her ayrıntısını bilmesi mümkün değildir. Herkese uzmanlık alanından sorulur. Abdest yerine teyemmüme geçilebilmesi için suyun hastaya zarar verip vermeyeceği doktora sorulmalıdır. Namazı ayakta, oturarak veya yaslanarak kılmak açısından hastanın neyi kaldırıp kaldıramayacağı doktora sorulmalıdır. Ramazan orucunu tutma konusunda kimin özürlü sayılacağına doktor karar vermelidir. Hamile veya emziren kadının oruç tutup tutamayacağına da doktor karar verir. Temiz/helal olmadığı hâlde bir ilacın kullanılabilirliğini de doktor belirleyebilir. Kişinin akli melekesinin ne durumda olduğunu dolayısıyla sorumluluk oranını doktor belirler. Bunlar ve benzeri konularda UZMAN DOKTORUN RAPORU fetva vereni de bağlar nitelikte güçlüdür.

Allah Teâlâ babanıza afiyetler ihsan etsin. Âmîn. Babanız Şafii mezhebi üzere ibadet ettiğine göre şöyle yapacak: Doktorun su temas ettirmesin dediği yerleri yıkamayın. Diğer abdest organlarını yıkayın. O yıkanmayan yerleri ıslak elle mesh edin. Mesh etmek de rutubetlendirdiği için zarar veriyorsa onu da yapmayın. Orası kalsın. Abdest bittikten sonra teyemmüm edin. Teyemmüm için avuç içi kadar küçük bir tuğla parçası yeterlidir. Öyle bir tuğla parçasını yıkayıp eve alın. Elini ona değdirerek teyemmüm yapabilir. Geçmiş olsun, Allah kabul buyursun.