Fetva Meclisi
Soru
Hocam arkadaşım trafik kazası geçirdi baya kırıkları var kendisi tuvalet temizliğini yapamıyor. Teyemmüme de gücü tam yetmiyor. Abdest ve namaz kılma işini nasıl yapmalı?
Cevap
Benzer fetvalar
Geçmiş olsun size. Abdest almanız mümkün değilse ki, zordur, teyemmüm yapın. Yatağınızda yatmak zorunda iseniz, yattığınız şekilde başınızı hareket ettirerek yani ima ile namazınızı kılın. Sondanın takılı olmasının size zararı yoktur. Allah Teâlâ afiyetini iade etsin.
İnsanlar ancak yapabileceklerinden sorumludurlar. Zira dinimiz, kişiye güç yetiremeyeceği yükü yüklemez. Dolayısıyla kişi gücü neye yetiyorsa onu yapmakla mükelleftir (el-Hac, 22/78; el-Feth, 48/17). Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerîm’de, “Allah bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar” (el-Bakara, 2/286) buyurmuştur. Bu ilke, ibadetlerin kişiye gerekliliği konusunda olduğu gibi ibadetlerin yerine getirilmesi hususunda da geçerlidir. Mesela, aklı olmayana namaz farz değildir. Buna göre, abdest almaya gücü yetmeyen ve kendisine yardım edecek kimsesi de olmayan kişi, teyemmüm ederek namazlarını kılar. Kolları ve ayakları sağlam olduğu hâlde, temiz su ve temiz toprak kullanmaktan aciz olan veya ağır hasta olan kişi, kendi başına abdest alıp teyemmüm edemediği gibi bu konuda kendisine yardım edecek birini bulamıyorsa abdestli olmasa bile, yapabiliyorsa vakte hürmeten namaz kılanların hareketlerini yapar, iyileştiğinde yine namazlarını kaza eder (Haskefî, ed-Dürrü’l-muhtâr, 2/102). Şâfiî mezhebinde sahih kabul edilen görüş bu şekildedir (Nevevî, el-Mecmû‘, 11/323). Hanbelîlere göre ise bu hâldeyken namaz kılınabileceğinden daha sonra kaza edilmesi de gerekmez (İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/184). Kolları ve ayakları olmadığı için abdest almaya gücü yetmeyen ve kendisine yardım edecek kimsesi bulunmayan kişi, teyemmüm de yapamayacak durumda ise bu kişiye abdest ve teyemmüm yükümlülüğü yoktur. Kendisini abdestli gibi kabul ederek, kılabildiği şekilde namazlarını kılar. Bu namazları daha sonra kaza etmesi söz konusu değildir (İbn Nüceym, el-Bahr, 2/125; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/102).
Allah Teâlâ niyetinizi kabul buyursun. Size büyük ecirler kazanmayı nasip etsin. Bulunduğunuz ortamda abdest ve namaz konusunda muafiyetiniz olmaz. Bazı kolaylıklar olur. Onları da şöyle özetleyebiliriz: a- Abdest almanız aşırı soğuk veya başka bir sebeple imkânsız olursa teyemmüm edin. Teyemmüm şudur: Temiz bir toprağa/toprak saksıya/toprak ürünü bir yüzeye iki elinizi temas ettirin. Ellerinizi yüzünüze abdestte yıkıyor gibi sürün. Tekrar aynı yere iki elinizi temas ettirin. Sol elinizle sağ kolunuzu yıkıyor gibi sıvazlayın. Sağ elinizle de sol kolunuzu yıkıyor gibi sıvazlayın. Teyemmüm budur. Abdest almış gibi sayılırsınız. Abdestiniz bozulunca bir daha teyemmümünüz bozulacak. Gusül gerekli olursa abdestteki durum onun için de geçerlidir. Aynı teyemmümü suyu kullanamama halinde gusül için de yaparsınız. b- Namaz kılmada vakit veya yer problemi, hasta yoğunluğu gibi durumlar olursa sadece farzları kılın. c- Yoğunluk durumunuza, sıkışıklığa ve acil destek gerekliliği gibi durumlarda öğlen ile ikindiyi ve akşam ile yatsıyı birleştirerek kılabilirsiniz. Bunu şöyle yaparsınız: Öğlen vaktinde sıkışık olursanız ikindi ile birleştirmeye niyet edersiniz ve akşam olmadan ikişer rekât olarak öğlen ve ikindiyi kılarsınız. Vaktiniz müsait ise ikindiyi, öğleni kılarken de kılabilirsiniz. Zaten seferi olduğunuz için ikişer rekât kılacaksınız. Aynı şeyi akşam ve yatsı için aynı şekilde yapabilirsiniz. d- Hastalarla ilgilenirken hatta istirahat ederken bile ibadet hâlinde olduğunuzu bilin. Belki ömrünüz boyu bir daha size nasip olmayacak kadar büyük bir ibadet içinde olacaksınız. Allah yardımcınız olsun. İşinize kolaylık versin. Âmîn.
Selamünaleyküm. Ayağını yıkayamayacak durumda olan mesh edebilir. Onu da yapamazsa terk edebilir, namazında da eksiklik olmaz. Abdest genel olarak onun tek başına yapamayacağı duruma gelince de teyemmüm edebilir.
Aleykümselam. İhtimale binaen bir hüküm değiştiremeyiz. Hastalığınız kesin o nedenle ise eğer abdest almayabilirsiniz. Onun yerine teyemmüm edersiniz ama bu durum bir ihtimal ile değil kesin bilgi ile olmalıdır. Rahatlatıcı alternatifler üretmeye çalışın. Mesela çorap mest giyin.
Geçmiş olsun. Başına gelen günahlarına kefaret olsun. Onun için namaz ancak, aklı başından gidince düşer. Abdesti ve temizliği önemli değil. Ne kadar temizlenebiliyorsa temizliği o kadar olacak. Abdesti de ne kadar alabiliyorsa, gerekiyorsa teyemmüm eder. Namazı da oturarak, yatarak nasıl kılabiliyorsa öyle kılacak. Sadece farzları kılarak devam etsin şimdilik. Aman dikkat edin, şeytan onu son anında yakalamaya çalışıyor..
abdest konusundaki diğer fetvalar
Böyle bir yasak yoktur. Alkolün de abdestle ilgisi yoktur. Namaz için kullanılan yerin yıkanması yeterlidir.
Bu durumda namaza bir mani yoktur.
Hacamatın abdest veya dua ile alakası yoktur. Bir tıp eylemi olarak icra edildiğini kabul ediniz.
Bu durumun sizde vesveseye dönmesine izin vermemelisiniz. Vesvese olup olmadığını şu fıkhi kurallar üzerinden ölçebilirsiniz: 1-Gece ihtilam olduğunuzu kesinlikle hatırladığınız ve uyandığınızda da bir ıslaklık, meni gördüğünüzde gusül abdesti almanız gerekmektedir. 2-Gece ihtilam olduğunuzu bildiğiniz ancak uyandığınızda herhangi bir ıslaklık görmediğinizde gusül almanız gerekmemektedir. 3- İhtilamın ne olduğundan ve gelen akıntının kesinlikle meni olduğundan emin olmalısınız. İhtilam, uyku halindeyken rüyada cinsel ilişkide bulunduğunu görmek ya da cinsellikle ilgili bir rüya görmektir. Görmüş olduğunuz ıslaklık da günlük normal akıntıdan daha fazla ve farklı olmalıdır. 4-Meni denilen bu sıvı gelmedikçe sadece rüya görmek gusül abdesti almanızı gerektirmez. 5-Şüpheye göre ise gusül abdesti şart olmuş olmaz.
Ağır avret bölgesine tıbben gerekmediği sürece ikinci bir cinsin bir temizleme işlemi yapması caiz olmaz. Bunu öncelikle bilmeliyiz. Lazerden dolayı da gusül gerekmez.
Bunun oruçla alakası yoktur. Abdest açısından ise bir eksikliktir. Onları giderdikten sonra tekrar abdest al ve o namazları yeniden kıl.