Fetva Meclisi
Soru
TOKİ’nin yeni açıkladığı 2022 Sosyal Konut Projesi’ne katılmak caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Anlaşılan TOKİ ile yaptığınız sözleşmeyi iyi okumamışsınız. Sizin imzanız olmadan nasıl sizi bankaya yönlendirebilir ki? Bu tür alışverişlerin caiz olabileceğini söyleyenler de vardır. Ben ağır bir zaruret şartı olmadıkça caiz olmayacağını zannediyorum. Ama herhalükârda borcunuzu bitirip istiğfar etmelisiniz. Allah kolaylık versin.
Direkt TOKİ’den ev almak caiz değildir şeklinde bir cümle kurulamaz, öyle bir fetva yoktur. TOKİ veya başka bir kişi ya da kurum, fıkıhtaki kurallara uygun olmayan bir iş yaparsa ona caiz değil denmesi gerekir. TOKİ devlet kurumudur diye yaptığı her iş için caiz denemez, denmemelidir. Genel olarak gayrimenkul alışverişinde kurallarımız şöyle özetleyebiliriz: Gayrimenkul ticaretinde taksitli iş yapmak caizdir. Caiz olmayan faizli iş yapmaktır. Taksitlerdeki gecikme ihtimaline karşı ödenecek rakamlara ilave yapılması bir faiz işlemidir. Sözleşme anında söz konusu ev veya dükkânın niteliği belli ise ve ödenecek rakam da belli ise ticarette sıkıntı yoktur. Ödemenin bir bölümünün taksitle olması sakınca oluşturmaz. Örneğin satıcı “her altı ayda bir şu kadar fiyat farkı getireceğim” dese ve sonuç olarak kaç para ödeneceği biliniyorsa yine bir sakınca olmaz. Ancak altı ayda veya belli zaman dilimlerinde “filan gelişmeye göre bir artış yapacağım” gibi bir fark sözleşmeye konursa bu durumda alıcının toplamda ne ödeyeceği net olarak bilinmiyor demektir. Fıkıhta buna “alışverişte cehalet” denmektedir. Bu da söz konusu alışverişin caiz olmamasını doğurmaktadır. Sorudaki TOKİ bağlantısı bu noktada tıkanmaktadır. Faiz sıkıntısının aşılabildiği durumlarda bu aşılamıyorsa faiz düzeyinde olmasa da fıkıh açısından caizliği zorlayacak bir sorun bulunduğundan caiz olmayacağı yönünde görüş belirtilmektedir. Allah yardımcımız olsun.
Bankadan kredi alarak yapılan bir ticaret caiz olmaz. Başkasını bilmiyorum.
Toki'den ev alma konusundaki kanaatimiz değişmemiştir. https://fetvameclisi.com/fetva/tokiden-ev-almak https://fetvameclisi.com/fetva/tokiden-kredili-ev-almak-caiz-mi https://fetvameclisi.com/fetva/tokiden-ev-almak-caiz-mi Bu konuda özel bir durumunuz varsa fetvasını veren hocalarımızla irtibata geçerek onunla amel edebilirsiniz.
Peşin alındığında bir fiyata satılan ama taksitle alındığında başka bir fiyata satılan malın ticaretinde sakınca yoktur. Sakıncalı olan, ödeme yapılacağı gün ödeme yapılmadığı için kararlaştırılmış fiyata yani ücrete gecikme bedeli konmasıdır. Bu ise haramdır.
Bizim kanaatimize göre bu uygulama fıkhen sakıncalıdır. Diyanet başta olmak üzere bazı âlimler ise zaruret olarak caiz görmektedirler.
devlet konusundaki diğer fetvalar
Bunun dini boyutundan çok, siyasi ve sosyal boyutu vardır. Din açısından para paradır, döviz olarak isminin değişmesi hükmünü değiştirmez. Meseleye bugünkü sosyal yapı itibariyle bakınız.
Mevcut kanunlara göre yaptığınız iş yasal bir durumu yansıtıyorsa, durumunuz iyi olsa da devletin yaptığı ödemeyi alabilirsiniz. Bu açıdan bir sakınca olmaz ama bir şey almak için hile yapan mümin olmamak gerekir, bunu da unutmayasınız.
Böyle bir sorgulamanın anlamı yoktur. Zira Peygamber aleyhisselam efendimiz, kabilelerin devletlere dönüştüğü ve dünyanın bir iki devlet tarafından yönetildiği bir zamanda gönderilmiştir. Önceki peygamberler ise insanların kabile kabile yaşadıkları zamanlarda geliyorlardı. Şimdi ise onlarca kabile veya ırktan insanı tek bir devlet yönetiyor. Peygamber aleyhisselam da insanlığın bütününe gönderilmiş bir peygamberdir.
Faiz kıyamete kadar her durumda haramdır. Hiçbir şekilde faiz için esneklik olamaz. Sizin işinizi değiştirmek için gayret etmeniz gerekir. Eğer yaptığınız iş tam olarak faiz işi ise bereketsiz bir kazancınız olacaktır. Başka bir görevde olmayı talep etmelisiniz.
Faiz kıyamete kadar her durumda haramdır. Hiçbir şekilde faiz için esneklik olamaz. Siz işinizi değiştirmek için gayret etmeniz gerekir. Eğer yaptığınız iş tam olarak faiz işi ise bereketsiz bir kazancınız olacaktır. Başka bir görevde olmayı talep etmelisiniz.
Bütün insanlığı etkisi altına alan büyük bir afet döneminde yaşıyoruz. Bu nedenle de devlet, memurlarının bir bölümünü işlerini evlerinden bitirmek üzere evlerine gönderdi. Amirinin gönderirken ki uyarılarına göre memur evinde işini aksatmış veya aksatmamış olur bu durumda. Mesela bir telefonun başında sekiz saat beklemekle görevlendirilen biri bir saat beklemeyince görevini aksatmış olur. “İş bitsin de nasıl biterse bitsin” denebilecek bir mantıkla gönderilen için ise işin bitmesi önemli olur. Bu durumda eşinizden ne beklendiğine bakılarak yanlış yapıp yapmadığını kararlaştırabilirsiniz.