Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben hastanede psikiyatri asistanıyım. Poliklinikte trans bireylere biz bakıyoruz. Bir doçent hocamız LGBT aktivisti olduğu için bu bireyler akın akın bizim polikliniğe geliyorlar. Devlet prosedür olarak altı ay psikiyatri kontrolünü zorunlu tutuyor. Altı ay sonunda bizim onayımızla endokrin polikliniğine gidip hormon almaya başlıyorlar ve bedensel değişiklikler başlıyor. Bu noktada görev alan bir doktor olarak haram bir şeye ortak mı oluyorum? Çok zor durumda kaldım.
Cevap
Benzer fetvalar
Cinsiyet değiştirme işlemi bir haramdır. Haramı icra eden de o haramı işleyen gibi günahkârdır. O süreci kim ne kadar destekledi ise desteklediği kadar harama katkı sağlamıştır ve vebale girmeştir. İş bittikten sonraki sürdürme desteklerinin o çapta olmayacağını zannederim.
Sözünü ettiğiniz durum bir hastalıktır. Hastalık olarak Allah'tan gelmiş bir imtihan olarak görülmelidir. Tedavisi mümkün ise tedavi edilmesi konusunda da bir tereddüt yoktur. Cerrahi müdahalede ise özel fetva gerekebilir. Kökten bir değişiklik düzeyinde müdahale dinen sıkıntılıdır. Onlarla alakalı pek çok fıkıh hükmü vardır. Eğer bu sıkıntının sahipleri merak ederlerse kendi dertleri ile alakalı fıkhı öğrenirler. Dışarıdan onlarla ilgili bir müdahale gerekli değildir diye düşünürüz.
Dinen doktora gitmek zorundasınız. Gitmezseniz vebale kalırsınız.
Evet, bayan görevli bulsa idiniz daha iyi olurdu. Neticede bu bir tıbbi müdahale idi. Biiznillah dinen bir sakınca yoktur. Bundan sonra daha dikkatli olmaya azmedin. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Kişiliğinizden taviz vermeyin. Hastaların özel ihtiyaçlarını görmenizde sakınca yoktur.
Size tavsiyem, zekâ ve gayretinizin sizi götüreceği en iyi tıp branşına hazırlanmanızdır. Gerekçelerinizi makul bulmadım. Siz, öncelikle kendi takvanızı düşünün. Önünüze gelen hastanın, uzman olduğunuz için ve bayan bulamadığı için size gelmiş olabileceği ihtimalini neden düşünmüyorsunuz?
doktor konusundaki diğer fetvalar
Geçmiş olsun. Böyle bir durum estetik değildir, hastalık vardır ve tedavi edilecektir, öyle görürüz. Kadın cerrah arayın, bulamazsanız erkeğe gidin. Allah Teâlâ afiyetinizi ihsan etsin.
Tababet konusunda kimin ne kadar bilgi sahibi olması gerektiği asırdan asra, alandan alana değişebilir. Özel bir hıyanet, baştan savma gibi bir tutum söz konusu olmadığı sürece iki şeyi esas alırız: Resmi kurumların DOKTOR unvanını vermiş olması. O unvan sahibinin yine resmi kurumlar tarafından sınırlanan çalışma alanı içinde iş yapıyor olması. Bu iki noktayı tespit ettikten sonra bir doktorun hata etmesi durumunda vebale girmeyeceği söylenebilir. Elbette talebelik döneminde hak etmediği halde ona diploma alma hakkı veren hocaları veya yönetim bir insan üzerindeki hatadan mesul olacaklardır. Bu ayrı bir başlıktır.
Tıbben yapılacak işler için bir zaruret vardır. Tıbbî olmayanlarda ise zaruret kuralları geçerli olmaz. Hacamatı bir doktor tavsiye ederse tıp için geçerli ruhsatları aynen onun için de uygularız. Bunun dışında hacamat için zaruret prensiplerinin geçerli olmayacağını düşünüyorum.
Özellikle unutkanlığı gidermek için kati bir dua yoktur. Bildiğiniz her duayı yapabilirsiniz. Sık sık Âyetelkürsi’yi okuyunuz. Ancak size tavsiyemiz, bu durumu bir doktorla görüşmenizdir. Buna öncelik verin. O size, yaşınız, işiniz ve benzeri özel durumunuza göre cevap versin. Allah’a emanet olunuz.
Doktorun ilaç olarak yazdığı bir şey zaruretten kullanılıyor demektir. Söz konusu kullanılan nesnenin helal olup olmadığını inceleriz. Helal olanı varsa onu kullanırız. Alternatif olarak helali bulamıyorsak ve sağlığımız için gerekli ise zaruret dâhilinde onu kullanmamızda bir sakınca olmaz. İlaç olarak kullanılan bir şey ile cilt bakımı gibi lüks denebilecek bir durum için kullanılan arasında böyle bir fark vardır.
Hastalıktan tedavi olmak meşrudur yani dini boyutu olan bir iştir. İstemeyen de tedavi olmayabilir. Genel olarak âlimlerin kanaati bu şekildedir. Söz konusu tedaviyi uzman bir doktor yapıyorsa kullandırdığı ilaçlarda yan tesirin bulunması o ilaçlarla tedaviye engel oluşturmaz. Yan etkisinin faydasından daha çok ve kesin olduğu bilinen bir ilacı kullanmak ise caiz olmaz. Dinimiz, zararı benzeri ile gidermeyi nehyetmiştir.