Fetva Meclisi

Vergi bir vatandaşlık görevidir; zekât ise dinî bir yükümlülüktür. Ayrıca zekât ile vergi; mükellefiyet, temel gaye, oran, miktar ve harcanacağı yerler (et-Tevbe, 9/6) bakımından birbirinden farklıdır. Bu itibarla, devlete ödenen vergiler zekât yerine geçmez. Zekâtın ayrıca verilmesi gerekir. (Karadâvî, Fıkhu’z-zekât, 2/1118; İslâm Ticaret Hukukunun Günümüzdeki Meseleleri, 996)

Bir kere yaşadığımız ortamın bir İslam Devleti olmadığını bilmeniz gerekiyor. Bulunduğumuz şartları İslam devletinde bir mü’minin yapacağı işlerle kıyas etmeniz makul değildir. Zekât ve vergi bir arada olmaz, bu doğrudur. Bulunduğumuz yerin zekât yeri olmadığı da başka bir doğrudur. İki doğruyu birbirine karıştırmayalım.

Selamünaleyküm. Zekât bir ibadettir ancak niyetle yapıldığında sevaba dönüşür ve ibadet olarak yerini bulur. Siz o paraları verirken zekât olarak niyet etmediğiniz için sonradan onu ibadete dönüştüremezsiniz. Tıpkı, dün kıldığı bir nafile namazı bugünkü farz namazın yerine saymak isteyen biri gibi olur bu.

Gerekenden fazla verilmiş zekâtın fazla olan kısmı verenin sadakası olur biiznillah. Fakire temlik edildikten sonra da geri istenmez. Bir sonraki yılın zekâtı olarak önceden fazla verilmiş miktardan kesmek caiz olmaz çünkü zekât bir ibadettir. Her seferinde tıpkı her vaktin namazı gibi yeni bir niyetle yerine getirilir. Bu yıl zekât verecek olan verirken niyet eder de verir. Niyetsiz hiçbir ibadet muteber olmaz. Dolayısıyla önceki yıldan artanı daha sonra gelecek yıla saymak mümkün değildir.

Selamünaleyküm. Sadaka, insanın kendi rızası ile verdiği şeydir. Cebren alınan şeyden sadaka olmaz. Bunu vatandaşlık gereği sayabilirsiniz. Dünya ölçülerinde de başka türlü bir yaşam mümkün değildir. Allah işimizi, rızasına göre yapmaya bizi muvaffak kılsın.

Müslüman namazlı birisine ev borcu olduğu için zekât verilebilir elbette.

Nerede olursa olsun zekât parası kamusal nitelikli alanlarda kullanılamaz. Çeşme kamusal niteliklidir.

Zekât takvimini Ramazan gibi kameri aylardan birine çekmelisiniz. Mesela bundan sonra her Ramazan ayının şu günü diye bir takvim belirleyin. O takvime göre zekât verin. Şimdi Ramazan ayına almanızda bir sakınca yoktur.

Zekat yıllık hesaplanır. Nisap miktarına ulaştıktan sonra yıl sonunda zekâtı verilir. Bu miktar hesaplandıktan sonra her ay maaştan taksit taksit verilmesini kastediyorsanız mümkündür. Zekâtın kullanım alanları diğer sadakalardan farklıdır. Bu fıkhi farklılıkları bilen ve bu hususta hassas olan vakıf veya derneklere zekâtınızı vekaletle devredebilirsiniz. Meseleyi bir itimat meselesi olarak görünüz.

Yalnız yaşayan bir geline kaynana veya kaynatanın zekât vermesinde sakınca yoktur. Sakıncalı olan geline verip dolaylı olarak oğluna zekât vermek gibi bir durumda olur. Bütçesi ayrı bir geline zekât vermekte sakınca yoktur.

Bir insanın eşinin cezaevinde olması fakir olmasını gerektirmez. Zekât ise fakire verilir. Eşi cezaevinde ve kendisi de fakir ise zekât verebilirsiniz.

Zekât parası araba lastiğine verilemez. Kişiye verilmesi gerekir.