İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Hocam benim diplomam var, kendi işimde ilerlemem mümkün. Babam ise onun marketinde maaş almadan çalışmamı emrediyor. İtaat etmek zorunda mıyım? Bu durum da benim çocuklarıma bir oyuncak bile alamayan baba olmama neden oluyor. Allah’tan da korkuyorum. Kendi başıma iş açsam günah olur mu?

Cevap

Şunu dinden bir parça gibi bilmek zorundayız: Anne babalara karşı alttan almamız, onları incitmeden yaşamaya çalışmamız Allah’ın en büyük emirlerinden biridir. Bunun aksi de en büyük günahlardandır. Bunun tartışılabilecek bir boyutu da yoktur. Bu temel kuraldan sonra şunu söyleyebiliriz: Anne ve baba, Allah’a karşı asi olma niteliği olan bir şey isterse ona itaat etmemiz gerekmez. Mesela Cuma namazına gitmemeyi emrederse itaat etmeyiz. Çünkü Cuma namazı kati bir emirdir, kılınmaması Allah’a isyandır. Onların böyle bir emrine itaat etmeyiz ama bu itaat etmeyişimizi kabalıkla değil nezaketle iletiriz onlara. Bu itaat etmemeyi de onlarla mevcut diğer ilişkilerimize de sıçratmayız. Bir de, insan olarak kaldırılamayacak nitelikteki taleplerine de cevap vermek zorunda değiliz. Hatta örf olarak uygun olmayan taleplerini de yerine getirmemiz gerekmez. Saliha veya uygun bir eşi, sırf onların mesela göz zevkine uygun değil diye boşamayı emretmelerine itaat etmemiz gerekmez. Çocuklarımızı mü'min ve saygın kimseler olarak yetiştirmemize mani olmalarına da müsamaha edemeyiz. Bütün bunlarda yine nezaket ve alttan alma temel karakterimiz olacaktır. Babanızın sizi kendi iş yerinde görmek istemesine gelince, durum şöyledir: Bir kere babanızın da hatırını sayacağı akrabalarınız veya yakınlarınızla bu durumu sorunsuz çözmeye çalışmanız gerekir. Fevri bir karar vermeyin asla. Elbette, ahiretimi alayım da dünya ne olursa olsun tarzında bir anlayışla babanızın yanında kalırsanız net kazanan olursunuz. Ama bunu yapmak zorunda değilsiniz. Eğer babanızın iş yerinde mesela kadınlar da çalıştığı için sizin harama bulaşma riskiniz varsa nezaketle rica edip ayrılabilirsin onun yanından. Öyle bir durum yoksa ve beraberliğiniz sizin ailenizi idare etmenizi ekonomik ve sosyal olarak sıkıntıya sokuyorsa babanızdan müstakil bir iş kurabilirsiniz. Yalnız bunu yaparken “yasal hakkını kullanan bir vatandaş” kabalığı ile yapmayasınız sakın. En nazik ve en ricacı kimliğinizle yapın bunu. Bu tavrınız sizin, babanızdan kopuşunuz gibi olmasın. Zorunluluk sizi buna mecbur etsin, diğer işlerde ise kapısında ve ayağının dibinde olun.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Anaya babaya itaat dinimizin en büyük emirlerinden biridir. Allah’a itaatten sonraki sırada anne baba vardır. Onları çiğnemek de en büyük günahlardandır. Özellikle de anne hakkı kat kat daha üstün ve önemlidir. Yalnız anne veya babaya itaat mutlak yani sınırsız bir itaat değildir. Mutlak itaat sadece Allah’a olur. Anne babaya itaat MARUF YANİ MAKUL işlerle sınırlıdır. Bu da anne babanın emretmesinin bir sınırı olduğunu göstermektedir. Günah olan bir şeyi emrettiklerinde onlara itaat gerekmez. Nazik bir şekilde emrettiklerini yapmayacağını çocuğu onlara söyler. Bu durum, erkek veya kadın için aynıdır. Sizin durumunuza gelince: Evinizde, meşru bir nikâhla kurulmuş, kusursuz devam eden ve huzurla yürüyen bir evlilik varsa annenizin bu nikâhı bozmanızı emretmesi hakkı değildir. Eşinizden ayrılmaya yönelik emrine itaat etmeniz de gerekmez. Böyle bir yuvayı yıkma emri bir masiyettir yani Allah’ın razı olmayacağı bir iştir. Nazik bir şekilde hayır deyin ve eşinizle bu sıkıntıyı zamana yaymayı becerin. Bir zaman sonra anneniz de sizin mutluluğunuza katılır biiznillah. Sabredin ve yanlışa yanlış ile müdahale etmeyin. Allah yardımcınız olsun.

Hocam, güzel bir evliliğimiz var. İki yıldır mutlu yaşıyoruz eşimle. Annem “ben
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

1- Anne babanızın size karşı tutumu ne olursa olsun sizin onlara EN İYİ EVLAT muamelesi yapmanız gerekiyor. 2- Bu yaptığınız ibadettir. Nasıl ibadetler bizim zevklerimize göre belirlenmiyorsa bu da sizin hoşlanmadığınız şekilde yürüyebilir ama siz ecir kazanacaksınız. Muhakkak kazanacaksınız. 3- Sıkıntınız artarak devam edebilir. bu ecrinizin de artacağını gösterir. Ecrinizin artacağı sürece girmeniz, bir önceki süreçten kazandığınızın işaretidir. 4- Böyle bir süreci yaşamasanız Allah Teala, muhakkak sizi başka bir şeyle imtihan edecekti. Çünkü hayat imtihandır. Asla yılmayın, sabredin kazanın. Allah işinizi kolay etsin.

Babamla uzun bir süredir görüşmüyorum. Aynı zamanda kardeşimin eşiyle de, annemi
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu soruda gerginlik var. Elbette öyle olmayacak. Dinimiz anne babaya itaat etmeyi emretmiştir ama onlara sınırsız bir alan getirmemiştir. En büyük hak Allah’ın hakkıdır. Allah’ın hakkını (emir veya yasaklarını yok kabul etme anlamında) geçtiklerinde onlara itaat yoktur. Aynı şekilde çocuklarının insan olma vasfını yok kabul edecek düzeyde bir zulme de annelik babalık hakkı olarak sebep olamazlar. Allah’ın farzlarından biri veya haramlarından biri onların isteği ile ters düşüyorsa istekleri yerine getirilmez. Bu da onlarla sürtüşmeden yapılır. Onların isteği farz ve vacip olmayan işlerden birinin ihmal edilme nedeni oluyorsa onların isteği öne geçirilir. İstekleri çocuğun aç kalması, çocuklarını aç bırakması, insanların arasında sefil kalması gibi kaldırılamaz ve mantıksız işleri yansıtıyorsa ona da itaat edilmez ama bu itaat etmeme nezaketle dillendirilir.

Hocam anne babaya itaat etmekle alakalı temel ölçü ne olabilir? Anne baba istiyo
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Anne ve babalarımızın önünde bizim elimiz ve kolumuz, hatta gözümüz, kulağımız bağlıdır. Onlara muhakkak itaat edecek, her ikisinin gönüllerini almaya çalışacağız. Bilhassa yaşlanıp, aciz hale geldiklerinde bu yükümlülüğümüz yoğunlaşmaktadır. Allah’ın kesin emirlerinden biri budur. Arkadaş, eş, iş gibi nedenlerle onları üzemeyiz. Allah korusun, bir anne veya baba ahı bütün hayatımızı zehir edebilir. Bir “ah” yıllar sonra karşımıza çıkıp bizi kahredebilir. Özet olarak şunu bilmeliyiz: Biz anne babalarımızın huzurunda yokuz, onlar ne istiyorsa öyledir. Ancak anne babamızdan ve herkesten önce üzerimizdeki en büyük hak Allah’ın hakkıdır. Allah’ın hakkı önüne hiçbir hakkı geçiremeyiz. Mesela, namaz vakti geldiğinde namaz kılmamız Allah’ın emridir. Bu emri aşabilecek başka bir emir olamaz. Aynı şekilde Allah’ın yasaklarından birine karşı, o yasağı işlememizi emredebilecek bir makam da yoktur. Önce Allah’ın emri geçerlidir. Sonra da O’nun emir ve yasaklarıyla çelişmeyen diğer emirler geçerlidir. Babamızın bizi sigara satın almaya göndermesi, bir günaha alet olmamız anlamına gelmektedir. Sigara, insanlığın topluca nefret ettiği bir pisliktir. Babamızın ona müptela olması, bizim de alet olmamızı gerektirmez. Babamızın o emrine itaat etmeyiz. Ama ona karşı nezaketimizden de geri durmayız. Nazik ve hassas bir şekilde sigara almaya gidemeyeceğimizi ifade eder, ondan özür dileriz.

Babam beni sigara almaya gönderiyor. Babamın sözüne itaat etmesem günaha girer m
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Sizin için farz olan bir şeyi onların engellemesi doğru değildir, o hususta itaat etmeniz gerekmez. Farzın dışındaki işlerde ise itaat etmelisin. İlk düşünmeniz gereken husus da çalışma konusudur. Genç bir bayan olarak sizin çalışmamanız gerekir.

Selamünaleyküm hocam. Ben 23 yaşında, İslamî hizmet ve ilimle meşgul olmak istey
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Sizin böyle bir baba gören ilk çocuk olmadığınızı iyi bilin. Bu bir fitnedir, imtihandır. Sizi de böyle sınamayı dilemiştir Allah Teala; gayret edip bu sınavı kazanmalısınız. a- Asla babanızın şirk ve haram olan bir emrine itaat etmeyin, yardım etmeyin. Sizden böyle bir şey isterse nezaketle karşı durun. Ama seviyenizi kesinlikle düşürmeyin. b- Evlat olarak, babanızın babalığını inkâr edemezsiniz. İnkâr etmedikçe de babanızın evladı olarak yapmanız gerekenleri istemeyerek, hoşlanmayarak da olsa yapacaksınız. Mesela hastalanınca ilgileneceksiniz. Ama o, sizden bir şey beklemediği sürece siz bir şey yapmak zorunda değilsiniz. c- Hidayeti için dua etmeye devam edin. Onun kötülüğünü uluorta konuşmayın. Zira siz, onu kötü olarak konuştukça kendinizi de yıprattığınız gibi şeytanın da işini kolaylaştırmaktasınız. d- Annenize sahip çıkın. Onun yanında olun, duasını alın. Fakat, ikisinin arasında hakem ya da savcılık rolüne bürünmeyin. Annenizi mesela döverken annenizi kurtarmaya çalışın ama babanızı ezerek olmasın bu. Çok sabırlı olun; sabrınız sayesinde bu sıkıntınız sevaba dönüşsün. Allah yardımcınız olsun.

Hocam, babam çok zalim, aklınıza gelebilecek her türlü kötülük mevcut; içki, kum

aile konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Müslüman bir kız “kaçmak” kelimesini kullanmamalıdır. Müslüman kızın bu kelime ile lekelenmesi dünyasını da ahiretini de batırabilir. Eğer aranızdaki nikâh, Şeriat’ımızın ölçülerine göre muteber bir nikâh ise sizinkine kaçmak denmez. Evet, üzülen olur ailenizden, yanlış yorumlayan olur ama siz kaçmış olmazsınız. O nikâhınızdan babanızın haberi vardı ise şimdi kimsenin size diyeceği olamaz. Şunu iyi bilin ki: Ailelerinizi ezerek gittiğiniz yol sizin için er veya geç uçurum olur. Dikkat edin. Sabredin, rıza ile yapın yapacağınızı.

Hocam ben iki buçuk sene nişanlı kaldım. Severek nişanlandım, düğünüme üç ay kal
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Pek güzel yapmışsınız. Gösterdiği tavrı ile de sizin cevabınızın ne kadar isabetli olduğu anlaşılmış. Evlerimizin mahremiyetini korumayacak, o mahremiyet uğruna tedbirler almayacaktık da ne güne Müslümanız? Pek güzel etmişsiniz, sizi tebrik ederim. Kimseden size hak geçmedi, üzülmeyin.

Hocam benim on altı yaşında bir kızım var. Kardeşimin bekâr oğlu ansızın arayıp
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Böyle bir şey hiç yakışık almaz, ikiniz için de zulüm olur bu. Belirttiğin gibi bir durum varsa bitirin beraberliğinizi.

Hocam ben birini beğendim, bir süre birbirimizi tanıdık ve evlenmeye karar verdi
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Çocuğun mahrem olması için en azından mümeyyiz olması gerekir ki bu da hemen hemen on yaşları demektir. Allah Teâlâ yardımcınız olsun, evinize huzur indirsin.

Hocam eşimin ailesi uzakta yaşıyor. Ben de şehir dışında çalışıyorum. Eşim ailes
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Yaşınız olgun düşünmenize manidir. Yaptığınız tam anlamı ile bir çocukluktur. Asla gizli nikâh diye bir şey olmaz. Dinle oynamayın. Aklınızı başınıza alın ve bu işten vaz geçin. Hele sen otur iffetini koru, çocukluk yapıp gelecekte binlerce kere pişman olacağın bir işi sakın yapmayasın.

Hocam ben on yedi yaşında bir kızım. Dokuz aydır birini seviyorum ve maalesef ko
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Daha önceki cevaplarımızı şu adresten okuyabilirsiniz: https://www.fetvameclisi.com/?s=do%C4%9Fum+g%C3%BCn%C3%BC

Hocam doğum günü kutlamayı mübah kılan âlimler, Peygamberimiz aleyhisselamın ken

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.