Fetva Meclisi
Soru
Babanın kızını; “akraba dışında kimseye vermem” deme hakkı var mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Babanın veya başka birinin bir erkek ya da kızı istemediği biri ile evlendirmekte zorlama hakkı yoktur. Evlilik rıza ile yürür. En baştan istenmeyen bir evlilik muhabbeti olmayan bir evlilik olabilir. Babanın buna hakkı yoktur. Siz, bu hususta babanızı üzmeden nezaketle itiraz edebilirsiniz. Sadece bu nedenle vebale girmezsiniz.
Selamünaleyküm. Bu hareket bir vebal olmakla beraber, sağlığında yaptığı bir tasarruf ise kızlarının yapacağı bir şey yoktur. Hukuk yolu ise ayrıdır.
Kızın kazancında babanın direkt bir hakkı olmaz. Babasına birazını veya tamamını ikram eder o ayrı bir meseledir, öylesi mümkündür.
Babanız sağ ise ona düşen malda babanızın izni ile iş yapmış olursunuz. Amcalarınızın hakkını zaten verdiniz. Babanız kız kardeşlerinize başka bir şey vererek de dengeyi koruyabilir.
Baba ve annenin çocukları arasında adil olması mü'min ahlakı ile yaşamanın gereklerindendir. Adil olmayan ise vebale girmiş olur. İhtiyacı olan çocuğa borç vermek adaletin aranabileceği alanlardan biridir. Ancak borç verme ile çocuklardan birini diğerlerinin aleyhine olacak şekilde kayırma gibi bir durum olursa adaletsizlikten söz edebiliriz. Diğerlerinin ihtiyacı yok iken borç vermede adalet aramaya gerek yoktur.
Babanın kızıyla ilgili bazı sorumluluklarının sorunuzla sınırlandırarak ifade etmeye çalışayım. Baba, kızını İslami ahlaka uygun şekilde eğitmek ve ona güzel bir terbiye vermekle yükümlüdür. Kız evlat, evlenene kadar babasının maddi bakımına muhtaçtır ve baba bu nafakayı sağlamak zorundadır. Baba, kızının rızasını alarak ona uygun bir eş adayı bulabilir ve evliliğinde destek olmalıdır. Ancak zorla evlendirme hakkına sahip değildir. Baba, kızını kötü ortamlardan, zararlı insanlardan ve yanlış yollardan korumakla yükümlüdür. Baba, kızını keyfi sebeplerle veya zor kullanarak evden gönderemez. Kız evladı dinimize uygun bir hayat yaşıyor ve babasına karşı saygıda kusur etmiyorsa onu evden zorla çıkarmak zulüm olur. Kız evladı evlenmemişse veya kendini geçindiremeyecek durumda ise baba ona barınma imkânı sunmaya devam etmek zorundadır. Kız, dinimize ve aile düzenine açıkça zarar veren bir yaşam sürüyorsa (örneğin: haram ilişkiler içinde bulunuyorsa, aileyi kötü duruma düşürüyorsa) baba ona nasihat eder. Buna rağmen kızı ısrarla yanlış yolda devam ederse ve evde kalması aile için büyük bir fitneye sebep oluyorsa o zaman baba nasihat ve yumuşak yöntemlerle başka bir yerde yaşamasını önerebilir. Ama yine de zor kullanamaz!
akraba konusundaki diğer fetvalar
Bu dünyada en zor imtihanlarımızdan biri, yakınlarımızın ve sevdiklerimizin bizi üzmesidir. Şeytan açısından da en önemli fitnelerden biri bu fitnedir. Buna rağmen biz imtihan için bulunduğumuz bu dünyada bu tür konulara takılıp kalamayız. Girip çıkmak fitneyi artırıyor veya bir günaha girmemize sebep oluyorsa mesafe koyar, seviye getirebiliriz. Tamamen terk etmek doğru değildir.
Sılayırahimin belli bir sayısı ve şekli yoktur. Buna sayı olarak bakmayınız. Aradaki muhabbetin, ve birbirinizden elde edilecek akrabalık bağının sürmesi açısından bakın. Bir kere de yetebilir beş kere de gerekebilir. Sayı olarak değil de gereklilik olarak bakınız.
Eşinizin helal yolla kazandığı para ile ev geçindirmenizde bir sakınca olmaz. Eşiniz size itiraz ederse o zaman bunları düşünürsünüz. Yeni bir iş ayarlamadan da eski işinizi bozmayın.
Hayır, bu söz doğru değildir. Öpmek kendi başına yasak değildir. Yasak/haram olan öpme vardır. Mesela oruçlu birinin kendine hâkim olamayacağını bile bile eşini öpmesi sonucu sıvı geldiği için orucunu bozması caiz olmaz. Namahrem (öz akraba olmayan yabancı) bir kadına temas etmek, öpmek haramdır. Takva bir âlimin, adil bir devlet adamının, anne babanın, salih insanların ellerinin öpülmesinde sakınca yoktur.
Böyle bir durumda daha beter bir fitneye sebep olmamayı ölçü alabiliriz. Zaten kuzenlerle yoğun bir bağlantı mecburiyeti yoktur.
İnsan, kendisine, eşine ve çocuklarına bakmak zorundadır. Hanımı, malı olan bir zengin bile olsa kocası onun geçimini temin etmek zorundadır. Çocuklar reşit olana kadar onlara da bakmak zorundadır. Büyüdükten sonra ise çocuklar fakir/işsiz geçinemiyor ve kendisi de geçiminden arttırabiliyorsa onlara bakmak zorundadır. Varlığı yerinde olan biri fakir anne babasına bakmak zorundadır. Diğer akrabalarla ilgili kural ise şöyledir: • Akraba olanlar zaruret içinde iseler, • Kendisi zorunlu olan ihtiyaçlarından arttırıp onlara verebilecek durumda ise ve • Aralarında miras ilişkisi kurulabilecek düzeyde bir akrabalıkları varsa geçimlerine yardım etmek zorundadır.