Fetva Meclisi
Soru
Hocam süt arttırmak için bira mayası içeren gıda takviyelerinin kullanımı hakkında verilen fetvalar ne yöndedir? Bira mayası içeren bir kapsül veya tablet haram hükmünde midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Alkolsüzlüğünü bilimsel olarak belgeleyebiliyorsanız adından ötürü haram olması gerekmez. Haram yapan adı değil, alkolüdür. Size tavsiyemiz 'alkolsüz' reklamına dikkat etmenizdir.
Selamünaleyküm. Açıkça haram bir katkıyı gördüğümüz şeyleri tüketmemiz haram olur. Bunun dışında, zahiren araştırıldığında görülmeyen şeylerin ardına düşmemiz de sıkıntılıdır. Çok incelememiz durumunda hiçbir şey yiyemeyebiliriz. Yüzeysel izleme ile haram katkısı belli olanlardan muhakkak uzak duralım. Şüphemizin ciddi bir boyut aldığı şeylerden de mümkün olduğu kadar uzak duralım. Bunun dışındakileri abartmamayı tercih edelim.
Evla olan bu tür şüphelere karşı uyanık bulunup, soframızdan helal olduğunu bilmediğimiz yiyecekleri uzak tutmaktır. Sadece şüphe ettiğimiz için de her şeyi atmamız da mümkün değildir. Haram olduğunu bildiğimiz şeyleri atarız. Şüphe ettiklerimizi de imkân dâhilinde atarız. Hayvanların kesilme tarzı veya hangi hayvan olduğunu bu şüphe sınırlarında uygulamalıyız.
Selamünaleyküm. Üzerinde alkolsüz yazmasını inandırıcı bulmamakta haklısınız. Sırf bira ile aynı hammaddeden yapılması da haram olmasını gerektirmiyor. Tiksinmekte ise haklısınız. Sırf benzerliği nedeni ile onu evimizden uzaklaştırmamız gerekiyor. Midedeki alkolleşme ise sakınca oluşturmaz.
Evet, bayanların belirttiğiniz türdeki faaliyetlerinde bir abartı vardır. Onca yoğun meşgalemiz arasında bu işlere katılmanın doğru olmadığını düşünmekte haklısınız. Sılayı rahimi koparmadan, komşuluk ilişkilerine zarar vermeden katılmayabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Bu hassasiyetiniz pek güzel. Allah Teâlâ sizi de bizi de haramlardan ve neticede de cehennem azabından muhafaza buyursun. Ayağımızı kaydırmasın. Ekmek başta olmak üzere pek çok gıdanın dinimiz açısından yenmesinde ve içilmesinde büyük sıkıntılar bulunmaktadır. Yalnız şu ana kadar mü'minler olarak bu hususta kati bir sonuca ulaşacak çalışmalar da ne yazık ki yapamadık. Verdiğiniz örnekte mesela, sorun olduğunu hepimiz biliyoruz ama ekmek gibi bir konuda çözüm üretmede sıfır düzeyindeyiz. Ortada bir şüphe var. Bu şüpheye karşı helali oluşturma imkânı yok. Bir de durum sizin zikrettiğiniz düzeyde yüzde yüz bir veri ile karşımıza çıkmıyor. Buradaki alkollenme, büfede satılan alkoldeki ile aynı mıdır? Bunu da netleştirebilmiş değiliz. Bu nedenle 'ekmek haramdır' diyemeyiz. Ama Avrupa'da satılan ekmekler daha kıtır olsun üzeri parlak olsun diye kullanılan domuz yağı nedeniyle 'ekmek kesin haramdır' diyebiliriz. İki durum arasında bir fark olduğunu umarım takdir etmişsinizdir. Allah Teâlâ helal ile yaşamaya hepimizi muvaffak kılsın.
alkol konusundaki diğer fetvalar
Ona tenezzül etmeyerek imanı gür mümin ol. Onlara da kalmaması için al ve bir muhtaca ya da derneğe ver. Günlük gıdanı temin edemeyecek kadar sıkıntıda isen alabilirsin ve yiyebilirsin o parayı. Bunun için de istiğfar et.
Prensip olarak alkollü bir sıvının sirkeye dönüşmesi helal olması için yeterlidir. Sirkeleşme, alkolden arınma demektir. Sirkenin içinde de bulunabilecek çok cüzi bir alkol ise haram olan alkol değildir. Sözünü ettiğiniz ürünün özel bir ayrıntısını bilmiyorum. Özellikle alkol oranı mesela yüzde beşlerde kalan bir sirke oluyorsa onu kullanmak haram olur. Bunun dışında haram olmayı gerektirecek bir durum bilmiyorum.
Evet, “az” kelimesinin karşılığı olan alkol/alkollenme haram değildir. Buradaki az veya çok için ölçü şudur: O nesne çokça tüketildiğinde beyne uyuşturucu etkisi yapıyorsa onun azı da haramdır. Mesela bir nesne bir litre içildiğinde ve ölçüm yapıldığında beyin etkilenmiş ise o nesnenin tüketilmesi haram olur. Bu durumda o nesnenin bir litresi gibi bir gramı da haram demektir. Hadisi şerif böyle izah edilmektedir. Buradaki “az” kelimesinin yüzde bir gibi ifade edilmesini kabul edebiliriz ama bu yüzde birin yerine göre etkinliği daha fazla olabileceğini ve doğallık oranını aşabileceğini de unutmayalım. Evla olan, külliyen bu tür şeyleri terk etmektir. Bahsettiğiniz süt riyazeti ile alakalı emir niteliğinde bir sünnet bilmiyorum.
Şarap yapılmak için satılmış bir üzüm necis olmuş değildir, yenmemesini gerektirecek bir durum yoktur ama mü'min insan şarap imalatından artırılmış bir üzümü kerih görmelidir.
Allah'ın hatırını herkesin hatırından üstün tut. Dinen yok hükmünde olan bir toplantıya katılmanız bir tavizdir. Bu tavizi dininizden vermiş olacaksınız maazallah. Din böyle erir. Dik durun ve çevrenizdekilere iyi bir örnek olun.
Tam bir sarhoşun öyle bir talebine en azından sizin güvenliğiniz açısından cevap vermemeniz hakkınızdır. Daha az sarhoş iken de durumu ve zamanı kollayarak hareket etmelisiniz.