Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Bu husustaki fıkıh ilkelerini şöyle sıralayabiliriz: 1- Hüküm, neticede ortaya çıkan değere göredir. Netice alkol ise hüküm alkole göredir. Süreçte alkolleşme olmasına rağmen sonuçta alkolsüz bir durum oluşuyorsa hüküm alkole göre değildir. sirkedeki hüküm de böyledir. Sirke, belli bir alkolleşme sürecinden geçmiş olsa bile neticede 'sarhoşluk veren' bir niteliğe sahip değildir. 2- Alkolün pişme esnasında ya da belli bir uygulama nedeni ile kaybolması gıdalardaki hükmü değiştirmez. Domuz yağı için de aynı hüküm geçerlidir. 3- Yüzde yüz alkolsüzlük dinen matlup olandır. Mü'min, bu ilke ile hareket eder. İmkânsızlık nedeniyle alkol veya başka bir harama rızası ve talebi olmadan bulaşırsa bundan mesul olmaz. 4- Tıbbı gerekçeler gibi, zorunluluk hallerinde hüküm farklıdır.

Beyne uyuşturucu etkisi yapan alkolle üretilmiş gıdaların tüketilmesi caiz değildir. Gıdanın üretilmesi esnasında ikincil ürünlerde kullanılan ama gıdaya etkisi olmayan çok az denebilecek bir alkol kullanımı varsa onun için kullanmayı caiz görebiliriz. Genelde gıdada kullanılan alkol tüketicinin tükettiği gıdada direkt bulunan cinstendir. Takva olan yani asıl mü'min tavrı olan ise alkolle bir çeşit bağı bulunan gıdadan uzak durmaktır.

Bu konuyu araştırmamız sonucunda ulaştığımız sonuç aşağıdaki şekildedir. "Soya sosu fermente ürünlerden oluşmaktadır. Birçok fermente ürünün imalat/işleme sürecinde/sonucunda az miktarda da olsa alkol ortaya çıkabilmektedir. Ancak bu ürünlerin tüketilmesi, o gıdanın alkol olarak tüketimi anlamına gelmemektedir. Din İşleri Yüksek Kurulu'ndan aldığımız bilgiye göre de, "bu tür ürünlerde bulunan alkol miktarı ile bir insanı sarhoş edebilecek alkol oranı ve karaciğerin alkolü parçalayarak dışarı atma oranı dikkate alındığında, % 0,3 veya daha az oranda alkol içeren yiyecek ve içeceklerin tüketilebileceğini, bileşiminde % 0,3 gr./litre ve daha az oranda alkol bulunan gıda maddelerinin tüketimi meşru kabul edildiği" şeklinde konunun uzmanlarından alınan bilgi mevcuttur. Tabi bu fermente olan ürünlerinin kendi bünyesinde oluşturdukları alkolle ilgili fetvadır. Yalnız dışarıdan/haricen alkol konulması veya mayalanması sonucu sarhoş edecek seviyeye gelmiş olması durumunda azlık veya çokluğuna bakılmaksızın tüketilmesi helal olmaz.

Selamünaleyküm. Açıkça haram bir katkıyı gördüğümüz şeyleri tüketmemiz haram olur. Bunun dışında, zahiren araştırıldığında görülmeyen şeylerin ardına düşmemiz de sıkıntılıdır. Çok incelememiz durumunda hiçbir şey yiyemeyebiliriz. Yüzeysel izleme ile haram katkısı belli olanlardan muhakkak uzak duralım. Şüphemizin ciddi bir boyut aldığı şeylerden de mümkün olduğu kadar uzak duralım. Bunun dışındakileri abartmamayı tercih edelim.

Selamünaleyküm. Bu hassasiyetiniz pek güzel. Allah Teâlâ sizi de bizi de haramlardan ve neticede de cehennem azabından muhafaza buyursun. Ayağımızı kaydırmasın. Ekmek başta olmak üzere pek çok gıdanın dinimiz açısından yenmesinde ve içilmesinde büyük sıkıntılar bulunmaktadır. Yalnız şu ana kadar mü'minler olarak bu hususta kati bir sonuca ulaşacak çalışmalar da ne yazık ki yapamadık. Verdiğiniz örnekte mesela, sorun olduğunu hepimiz biliyoruz ama ekmek gibi bir konuda çözüm üretmede sıfır düzeyindeyiz. Ortada bir şüphe var. Bu şüpheye karşı helali oluşturma imkânı yok. Bir de durum sizin zikrettiğiniz düzeyde yüzde yüz bir veri ile karşımıza çıkmıyor. Buradaki alkollenme, büfede satılan alkoldeki ile aynı mıdır? Bunu da netleştirebilmiş değiliz. Bu nedenle 'ekmek haramdır' diyemeyiz. Ama Avrupa'da satılan ekmekler daha kıtır olsun üzeri parlak olsun diye kullanılan domuz yağı nedeniyle 'ekmek kesin haramdır' diyebiliriz. İki durum arasında bir fark olduğunu umarım takdir etmişsinizdir. Allah Teâlâ helal ile yaşamaya hepimizi muvaffak kılsın.

Selamünaleyküm. Bu şekilde bir tereddüt içinde yaşamamız doğru değildir. Önümüzdeki konuları iki başlık altında toplayalım. Birinci başlık, kesin haram olduğunu bildiklerimiz olsun. Bunlardan kaçınacağımız muhakkaktır. İkinci başlık ise şüphe ettiklerimiz olsun. Şüphe ile baktıklarımıza ise elimizde bir belge olmadıkça haram olarak görmemiz gerekmez. Şüphemiz kuvvetlendikçe onu terk etme oranımız da artar ama küçük bir şüphe ile terk etme meylimiz çok doğru olmaz.

Evet, “az” kelimesinin karşılığı olan alkol/alkollenme haram değildir. Buradaki az veya çok için ölçü şudur: O nesne çokça tüketildiğinde beyne uyuşturucu etkisi yapıyorsa onun azı da haramdır. Mesela bir nesne bir litre içildiğinde ve ölçüm yapıldığında beyin etkilenmiş ise o nesnenin tüketilmesi haram olur. Bu durumda o nesnenin bir litresi gibi bir gramı da haram demektir. Hadisi şerif böyle izah edilmektedir. Buradaki “az” kelimesinin yüzde bir gibi ifade edilmesini kabul edebiliriz ama bu yüzde birin yerine göre etkinliği daha fazla olabileceğini ve doğallık oranını aşabileceğini de unutmayalım. Evla olan, külliyen bu tür şeyleri terk etmektir. Bahsettiğiniz süt riyazeti ile alakalı emir niteliğinde bir sünnet bilmiyorum.

Ona tenezzül etmeyerek imanı gür mümin ol. Onlara da kalmaması için al ve bir muhtaca ya da derneğe ver. Günlük gıdanı temin edemeyecek kadar sıkıntıda isen alabilirsin ve yiyebilirsin o parayı. Bunun için de istiğfar et.

Bira mayası alkollü bir nesne değildir diye biliyoruz. Bu nedenle BİRA MAYASINI kullanmak haram olmaz ama gıda konusunda bin bir hilenin içinde kalmış olabileceğimiz için çok dikkat etmek zorundayız. Bu konuda aşağıdaki adrese de bakabilirsiniz: https://fetvameclisi.com/fetva/anne-sutunu-artirmak-icin-maltana-icmek-caiz-midir

Ulemanın önemli bir bölümüne göre Müslüman’ın kendi kullanamadığını kâfire hediye etmesi de caiz değildir. Alkol gibi açık haram olan bir nesne için durum böyledir. Şüpheliler için ise biraz daha esnek davranılabilir.

Şarap yapılmak için satılmış bir üzüm necis olmuş değildir, yenmemesini gerektirecek bir durum yoktur ama mü'min insan şarap imalatından artırılmış bir üzümü kerih görmelidir.

Katılacağınız toplantı ve mekânın kendisi alkollü değilse katılabilirsiniz. Şüphesiz takva bu tür ortamları kökten reddetmeyi emreder ama bulunduğunuz konum için özel olarak bunu söyleriz size.