Fetva Meclisi
Soru
Hocam Uzak Doğu mutfağına ilgim var. Benim gibi bir sürü kişinin de ilgisi olduğunu görüyoruz. Yiyeceklerin neredeyse hepsini dışarıdaki restoranlarda helallik sıkıntısı olabileceği için kendim yapıyorum. Soya sosu tariflerin çoğunda oluyor. Bu sos helal midir? Sirke gibi fermente edilerek üretilen bir sos. Dolayısıyla bir miktar alkol oluşuyor araştırıp öğrendiğim kadarıyla. Bu sos helal oluyorsa, alkol oranı yüzde kaçı geçmemeli? Bir de, balık sosu diye bir şey var. Ançüez denilen hamsiye benzer küçük balıkların fermente edilmesi ile yapılıyor. Bu ürün de helal midir? Çok teşekkür ediyorum kıymetli hocam.
Cevap
Benzer fetvalar
Prensip olarak alkollü bir sıvının sirkeye dönüşmesi helal olması için yeterlidir. Sirkeleşme, alkolden arınma demektir. Sirkenin içinde de bulunabilecek çok cüzi bir alkol ise haram olan alkol değildir. Sözünü ettiğiniz ürünün özel bir ayrıntısını bilmiyorum. Özellikle alkol oranı mesela yüzde beşlerde kalan bir sirke oluyorsa onu kullanmak haram olur. Bunun dışında haram olmayı gerektirecek bir durum bilmiyorum.
Selamünaleyküm. Gazlı içecekler hususunda ‘haram’ sözünü kati bir şekilde kullanmada sıkıntı vardır. Alkol olduğu kesin olan şeyler için haram ifadesini kullanıyoruz. Gazlı içecekleri alkollü sınıfında görme durumunda değiliz. Yoğun bir alkollü olma ve sağlık açısından sakıncalılık şüphemiz vardır. Bu nedenle kullanmamayı, batmamayı tercih ediyoruz. Bu tercihimizi nihai hüküm gibi de öne sürmüyoruz. Buna göre bir değerlendirme yapabilirsiniz. Allah’a emanet olun.
Önce o lokantadan çıkmalısın. Haram olan bir yerde çalışılmaz. Bu durumlar içi de tevbe istiğfar etmen yeterlidir. Oradan çık.
Selamünaleyküm. Bu hassasiyetiniz pek güzel. Allah Teâlâ sizi de bizi de haramlardan ve neticede de cehennem azabından muhafaza buyursun. Ayağımızı kaydırmasın. Ekmek başta olmak üzere pek çok gıdanın dinimiz açısından yenmesinde ve içilmesinde büyük sıkıntılar bulunmaktadır. Yalnız şu ana kadar mü'minler olarak bu hususta kati bir sonuca ulaşacak çalışmalar da ne yazık ki yapamadık. Verdiğiniz örnekte mesela, sorun olduğunu hepimiz biliyoruz ama ekmek gibi bir konuda çözüm üretmede sıfır düzeyindeyiz. Ortada bir şüphe var. Bu şüpheye karşı helali oluşturma imkânı yok. Bir de durum sizin zikrettiğiniz düzeyde yüzde yüz bir veri ile karşımıza çıkmıyor. Buradaki alkollenme, büfede satılan alkoldeki ile aynı mıdır? Bunu da netleştirebilmiş değiliz. Bu nedenle 'ekmek haramdır' diyemeyiz. Ama Avrupa'da satılan ekmekler daha kıtır olsun üzeri parlak olsun diye kullanılan domuz yağı nedeniyle 'ekmek kesin haramdır' diyebiliriz. İki durum arasında bir fark olduğunu umarım takdir etmişsinizdir. Allah Teâlâ helal ile yaşamaya hepimizi muvaffak kılsın.
Selamünaleyküm. Üzerinde alkolsüz yazmasını inandırıcı bulmamakta haklısınız. Sırf bira ile aynı hammaddeden yapılması da haram olmasını gerektirmiyor. Tiksinmekte ise haklısınız. Sırf benzerliği nedeni ile onu evimizden uzaklaştırmamız gerekiyor. Midedeki alkolleşme ise sakınca oluşturmaz.
Bir markette et ürünleri ve alkollü mamuller sakıncalıdır. Diğer ürünlerde de sıkıntı olabilir ama öncelikli bunlardır. Alkollü ürünlerde nispeten tespit kolay olmaktadır. Etlerde ise sizin de belirttiğiniz gibi büyük bir haram olma riski bulunuyor. Şöyle yapabilirsiniz: - Sahibini bildiğiniz ve sizin hassasiyetinizi gösteren market bulun. - Bu mümkün olmuyorsa ciddi markalar tespit edin. O markaya güvenin. - Marka da mümkün olmuyorsa helal belgesi sunanların sunumlarındaki ciddiyeti inceleyin. Kalbiniz rahat ediyorsa tüketebilirsiniz. - Bunların hiçbiri mümkün değilse balıkla yetinin. Allah yardımcınız olsun.
alkol konusundaki diğer fetvalar
🔸 Alkol etkisi içermeyen veya kalıntı derecesinde bulunan bu tür yemlerin hayvanlara verilmesi caizdir. Zira yemlerin içeriği, hayvanlara zarar vermiyor ve ürünlerin doğrudan haram bir maddeyle bağlantısı yoksa kullanımda bir sakınca bulunmaz. 🔸 Hayvanlardan elde edilen et, süt gibi ürünlerin helallik durumu, onların yediği yemlerden bağımsız olarak değerlendirilir. Haram bir etkisi olmayan yemler, bu ürünlerin helalliğine engel değildir. 🔸Bu tür yan ürünlerin alınıp satılması ve hayvanlara yedirilmesi caizdir. Çünkü kendileri necis değildir ve alkol etkisi taşımamaktadır. Ayrıca bu yan ürünlerden üretilen yemlerin kullanılması, hayvanlardan elde edilen et ve süt gibi ürünlerin helalliğine zarar vermez. Ancak şüpheden uzak durmak adına, alınan yemlerin içeriklerini kontrol etmek ve alkol etkisi olmadığından emin olmak tavsiye edilir.
Gıdanın iki sakıncası olabilir. Birincisi dinen haram olan alkol ve domuz ürünü gibi bir nesneden üretilmesi veya katık olarak kullanılması durumudur. İkincisi de insan sağlığı ile alakalı yetkili mercilerin “bu insan sağlığına zararlıdır” demeleridir. Bu iki durumda o ürünün kullanılması caiz olmaz. Sözünü ettiğiniz örneklerde ise tıp mercilerinin kati bir açıklaması yoktur. Bir kısım uzmanlar kişisel kanaat olarak sakıncadan söz etmektedirler. Bu da bizim “yenemez” dememize manidir. Ancak bu tür yiyeceklerden özellikle çocukların uzak tutulmasının gerektiği herkesçe anlaşılabilecek bir durumdur.
Sizin tercih imkânınız olmadığından dolayı kazancınıza olumsuz bir etkisi yoktur. Fakat siz bu durumda, "Allah'ım bu tırın içerisinde olanlardan, kalbimin meyletmesinden ve doğal görmesinden sana sığınırım. Bunlardan dolayı beni sorumlu tutma. Bu işi yapan kimseleri de doğru yola ilet" şeklinde dua etmenizi tavsiye ederim.
Allah Teâlâ hamileliğinizi mübarek kılsın. İlaç olduğu sürece içinde alkol olmasının ve o şekilde kullanılmasının bir sakıncası yoktur.
Kıymetli kardeşim bu neviden insanlardan uzaklaşmış olarak en doğrusunu yapmışsın. Onlara hakkı hatırlatıp tevbeyi öğütlemiş olarak da görevini yerine getirmişsin. Artık bundan sonra ilişkilerini, sana ve sevdiklerine kötülüklerini bulaştırmayacakları bir seviyede tut. Arayıp sormamalarını dert etme. Kendine, Allah'tan korkan, O'nun yolunu dert edinen, saliha insanlardan oluşan yeni arkadaşlar bul. Allah'ın yolundan uzaklaştıracak herkese, her şeye, her yere mesafeli ol. Allah yardımcın olsun. Allah'a emanet ol.
Yaptığının incelemesine girmeden şu anda ne yapabilirsin ona bakmalısın. Olan oldu, düzeltebiliyorsan bundan sonrasını düzelt.