Fetva Meclisi
Soru
Hocam zekât hesaplamasında borçlarımızı tam olarak nasıl hesabımıza katmamız gerekiyor? Mesela bir yere dört bin Euro borcumuz var ve bu borcu dört yıllık taksitlere bölerek ödüyorsak sadece bir yıl içinde ödeyeceğimiz kısmını mı hesaba katmamız gerekiyor yoksa borcunun tamamını mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Mevcudunuzun ve alacaklarınızın tamamını toplayın. Borçlarınızın da taksitleri ne olursa olsun tamamını düşün. Kalan net sizin zekâtını vermeniz gereken rakamdır.
Zekât gününüz gelince muhakkak ne kadar zekât borcunuz olduğunu hesaplayın. O borç belirlendikten sonra hemen verseniz en iyisini yapmış olursunuz. Bir sebeple öyle yapamayıp aylara bölseniz o da olur. Yalnız bu, bir dahaki zekât yılını bulacak kadar uzamamalıdır.
Elinizdeki para borçlarınızın tümü düştükten sonra erimiş oluyorsa o para zekât açısından yok durumdadır.
Selamünaleyküm. Borçlarınızın tamamını düştükten sonra geriye kalan nisap miktarını dolduruyorsa o kalan miktarın yüzde iki buçuğunu zekât olarak verirsiniz.
Selamünaleyküm. Size ait olan altınların zekâtını sizin vermeniz gerekir. Eğer sizin de borcunuz varsa o borçların oranını altınlardan düşersiniz. Geriye zekât verecek kadar kalıyorsa onun zekâtını verirsiniz. Eşinizin borcu veya geliri sizin zekâtınızla alakalı değildir. Bu yıl vermeniz gereken zekât miktarını hesaplayıp, kendinize zekât borcu olarak belirlmeyip eliniz genişleyince ödemeniz de mümkündür.
Selamünaleyküm. Bu hesaba göre zekât vermeniz gerekmez.
borç konusundaki diğer fetvalar
İnsanın kendi çocuklarına zekâtını vermesi caiz değildir. Kocanın kadınına zekât vermesi de caiz değildir. Kadının kocasına vermesi konusunda ise Hanefi mezhebi uleması caiz görmemiştir. Ortada ağır zaruretler ve büyük borçlar bulunması gibi bir sıkıntı varsa bazı âlimlerin bunu caiz gördüğünü söyleyebiliriz ama tavsiyemiz kadının da kocasına zekâtını vermemesidir.
Akli melekesini kaybeden biri ise zaten oruç mükellefiyeti kalkmış olur. Böyle bir durum yoksa yaklaşık olarak bir hesap yapabilirsiniz. Şu yıldan şu yıla kadar diye bir hesap yapar ve o oruçların telafisini sağlarsınız. Sonra da istiğfar eder oruç sahibi kişi.
Kadın olmanız kendi adınıza bir kurban kestireceğiniz zaman eşinizin iznini almanızı gerektirmez ama sizin bu durumda kurban kesmeyi kendinize farz gibi tutmanız doğru bir hareket değildir. Borçlarınızla ilgilenmeniz kurbandan önemlidir.
Devletin veya bir başkasının şartlı olarak verdiği borcu sizin başka bir alanda kullanmanız ve sahte fatura ile işinizi teyit ettirmeniz caiz olmaz. Mü'min şartına sadık insandır. Size sunulan şarta uymamanız caiz olmaz. Siz sözünüze uymayarak, size sahte fatura veren de yalana yardım ederek günaha girmiş olursunuz.
Mecbur tutmama ve borçlu saymama şartı ile aranızda kitap temininde yardımlaşma yapmanızda sakınca olmaz biiznillah.
Devletin vatandaşa bir iş alanında destek vermesi başka şey, bir iş için kredi vermesi başka şeydir. Devlet bankalarının sonunda faizi ile ödenen bir kredi açması ile yapılacak bir iş helal olmaz. Belli bir masraf karşılığı borç vermesi ve verdiği borcun karşılığı olarak filanca işi vatandaşına yaptırması şeklinde okunabilecek bir sistem ile ise iş yapılabilir. Belirttiğiniz işin bunlardan hangisine uyduğuna bakarak değerlendirebilirsiniz.