Fetva Meclisi

Depozito olarak verilen para onu verenin mülküdür, depozitoyu alan kişi onun sahibi değildir. Bu nedenle de depozito olarak alınan para bir tür emanettir, elinde bulunduran tarafından kullanılamaz. Kullanılamaz bir para olduğu için de zekâtı gerekmez.

1- Depozito alınması caizdir. Yalnız depozito alınırken şuna dikkat edilmelidir: Depozito ne kadar olursa olsun mal sahibinin yanında emanet hükmündedir. Mal sahibinin izni olmadan depozito olarak alınan para kullanılamaz. Ne zaman iade edilecekse ilk rakam ne ise öyle iade edilir. 2- Depozito olarak verilen rakam da kiracının malı olmaya devam ettiği için kiracı zekatını verir. Tabii kiracı zekat verecek durumda ise.

Yüz gram altını olanın zekâtı verilecek başka bir malı yoksa iki buçuk gram altın veya değeri kadar zekât verecektir. Verdiğiniz depozito ise geri dönmesi kesin olmayan bir maldır. Ev sahibi ona el koyabilir. Dolayısıyla size döndükten sonra geçmiş birikimi ile beraber zekâtını verirsiniz.

Aldığınız ürün reklamlarla size fayda sağlayacağı vaadiyle satıldıysa ve kullanma kılavuzuna göre de kullanmanıza rağmen iyi gelmediyse satıcı size gerçekçi bir hizmet sunmamış demektir. Bu durumda ürünün size fayda sağlamadığı için paranızı geri talep etmeniz hakkınızdır. Başka bir ifadeyle satıcı, ürünün size fayda sağlamadığı ve beklentilerinizi karşılamadığı durumlarda, ürünün iade edilebilir olması gerektiğini belirtmiş. Bu, bir anlamda garanti ve sözleşme kapsamındadır. Dolayısıyla, ürün fayda sağlamadığı için paranızı geri almanız hakkınızdır. Beddua eden kişinin bedduasından endişelenmeyin. Allah kimin haklı kimin de haksız olduğunu biliyor. Allah bu sebeple bir bela verirse kime vereceğini de iyi bilir. Siz yine de hoşgörüyü elden bırakmayın.

Muhatabınız mümin olmayan biri bile olsa sizin insani davranmanız gerekir. Onların resmi adresine durumu bildirin. İade etmemenizi söylerlerse size helal olur. Aksi olursa iade edin. Kul hakkı sahibi kâfir de olsa vardır.

İki gerçekle karşı karşıyayız. Birincisi artık ticaret böyle bir şekil almaktadır. Yakın bir zamanda tamamen denecek kadar da ticaret bu şekli alabilir. Bu bir gerçektir. İkinci olarak da, bu ve benzeri ticaretlerde sorun ihtimalinin yüksekliğidir. Dinimiz de bu nedenle böyle ticaretlerde sakınca görmektedir. Netice olarak zannımız şudur: Sizin yaptığınız şekli ile ticaret 'elinde olmayanı satmak' şeklinde tam oturmuyor. Bir tür mal elinizdeki gibi durmaktadır. İnşaallah sakıncası yoktur. Mümkün olduğunca dikkat etmeye çalışınız.

Bir kadının üç beş hatta on elbisesi olabilir. Giyinme lüksünü kullanabilir. Bunu direkt haram görmeyiz ama bu bir hayat tarzı olursa insan sonunda akla gelmeyecek yanlışları da benimseyebilir. Fren sistemi olmayan bir araca binmiş gibi yaşamamak gerekir. Nefis terbiyesi önemlidir. Ne edin edin Gazali’nin İhya isimli eserinden biraz okuyun, nefis terbiyesinde yol almaya çalışın. Allah yardımcınız olsun.

Sizin yaptığınız iş bir lokanta işletmek gibi değildir. Kimin oruç yediğini kimin yemediğini tespit edemezsiniz. Siz gün içinde de kuryelik yapabilirsiniz. İnşaallah bir sakıncası olmaz.

Kampanyaya katılmak için özel para yatırırsanız bu kumar olur. Ama yaptığınız bir alışveriş neticesinde size böyle bir hak verip de siz bu hak sonucunda bazı kazanımlar elde ederseniz sakınca yoktur.

Basit meta için dininizi çiğneyenleri kâr ettirmemelisiniz.

Alım sürecinde yalan, hile veya aldatma söz konusu olmadığı sürece sorun olmaz. Yaptığınız alışverişin helalliği konusunda aklınıza bir şüphe takılmasın. Yalnız konuya olması gerekenin en doğrusu ve iyisi olarak bakarsanız bir malı değeri üzerinden almak daha yerinde bir davranıştır. Yalnız sizin de mağdur olmamak ve kâr etmek üzere yaptığınız girişim helal bir ticaret şeklidir.

Kapora ile satış yapmak konusunda Hanefi mezhebi ulemasının caiz olmayacağı şeklinde bir fetvası bulunmaktadır. Bu zamandaki ticari ilişkiler açısından konuyu ele alan Fıkıh Konseyi ise kaporanın caiz olacağı yönünde karar vermiştir. Elinizdeki kaporayı geri vermeyebilirsiniz.