Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben yıllardır depresyon hastasıyım ve bu illetten bir türlü kurtulamaz oldum. Doktora gitmeme ve ilaç kullanmama rağmen iyileşemiyorum. Kendimi çok yoğun bir şekilde depresif hissediyorum ve çare bulamıyorum. Depresyondan kurtulmak için hangi dua veya sureleri okuyabilirim? Bunun yanında gün içinde hangi uğraşlara yönelmem faydalı olur?
Cevap
Benzer fetvalar
1. Hemen güzel bir tevbe yap. Bütün günahlarını sil. Yeniden doğmuş gibi ol. Ve artık o tevbenin adamı ol. 2. Namaz enerjidir. Sürekli enerji depola. Vakit namazları ve nafileleri adeta biriktir. 3. Duadan üşenme. Evde otururken, yürürken, uyumadan önce, kalkınca, yemekten önce... Hep dua et. Arapça bildiklerini yap, Türkçe yap… Hep dua yap. 4. Karşılıksız iyilikler belayı def eder. Para vermekten, tatlı söz söylemeye varıncaya kadar çok iyilik yap. O iyiliklerin sana bir koruma çadırı oluşturur. 5. Çok tesbih yap. Subhanallah de, Elhamdülillah de, Allahu ekber de. Yürürken, otururken, bakarken… Hep yap. Dilin zikirle taptaze kalsın. 6. Haram ortamları terk et. İnternetin haramından kop. 7. Anne babanın duasını al. Onlar yoksa onların yaşıtı akrabalarını ara, dualarını iste. 8. Çok istiğfar et. Sürekli “estağfurullah/Allah’ım beni bağışla” demeye alış. 9. Kur'an oku. Onu oku. Oku, oku… 10. Bil ki, sabretmeden cennete girilmez. Sabrı nefesin bil, soluğun say.
Kıymetli kardeşim, vesveseli bir bakış açısı içine girmişsin gibi görünüyor. Senin bu hassasiyetin, bir tür "dini OKB" (obsesif kompulsif bozukluk) yönünde olabilir. Bu çok yaygındır ve tedavi edilebilir. Dini bilen bir psikologla çalışman, bu süreci hem ilmen hem ruhen güçlendirir. Bu takıntılar senin suçun değil. Ruhunun bir rahatsızlığı bu. Tıpkı grip olmak gibi. Bir psikoloğun yanı sıra şunları da uygulamaya geçir: - Güvendiğin bir ilim ehliyle düzenli olarak görüş. Fıkhî meselelerde içini ferahlatacak açıklamalar duymaya ihtiyacın var. - Şüpheli gördüğün işleri bir kâğıda yaz, sonra gerçekten haram mı diye araştır. %80’inin vesvese olduğunu göreceksin. - Sabah namazlarından sonra 5-10 dakika tevekkül ve teslimiyet duaları oku. (mesela: “Hasbiyallahu lâ ilâhe illâ huv…”) - Sanatına devam et. Bunda hiçbir beis yok. Güzel, faydalı işler yap. Allah’ın ismini yüceltmek için kullan bu yeteneğini. - Kendine karşı şefkatli ol. Allah sana merhamet ediyorken sen niye kendine bu kadar yükleniyorsun? Vesveselerinden korkma. Onlar senden korksun. Onlarla cesurca mücadele edip üzerlerine gidince inşaallah onlar da kaybolup gideceklerdir. Allah yardımcın olsun. Allah'a emanet ol.
Öncelikle, yaşadığın huzursuzluk ve pişmanlık hissi aslında kalbinin Allah’a yönelmeye ne kadar açık olduğunu gösterir. Çünkü günah işleyip de umursamayan bir insan değil, pişmanlık duyan ve tövbe eden birisin. Bu, Allah’ın sana verdiği bir lütuftur. Kıymetini bil. Tevbenin kabulüne inan Allah Teâlâ, tövbeleri kabul edeceğini ve affedici olduğunu birçok ayette bildiriyor. Samimi bir tövbe ettiysen ve o günahlara dönmemeye niyet ettiysen Allah’ın seni affettiğini umabilirsin. Senin artık kendini affetmemen, şeytanın vesvesesidir. Çünkü şeytanın en büyük amacı, "Sen affedilmedin, sen değersizsin." diyerek seni Allah’tan uzaklaştırmaktır. Geçmişi düşünerek geleceği karartma Allah, bize geçmişi değil, bugünü ve geleceği değiştirme imkânı vermiştir. Sürekli geçmişi düşünmek, insanın bugünkü kulluğunu ve ibadetini zayıflatır. Bunun yerine, her gününü Allah için daha iyi geçirmek için plan yap. Bu ve benzeri birçok problem, çoğu zaman insanın boş kalmasından kaynaklanır. Gün içinde Allah için faydalı işler yapmaya çalış: • Sevdiğin bir meşguliyet bul. • Hayırlı ve salih arkadaşlar edin ve onlarla düzenli olarak vakit geçir. • Bir hayır işine katıl. (Yetimlere yardım veya davet çalışmaları gibi.) • Kuran oku, kitap oku, yeni bir dil öğren, kendini geliştir. Allah, kulunu affetmek için adeta bahane arar. Sen de Allah’ın rahmetini kazanmak için bahane ara: Daha çok dua et, daha çok Allah’ı an, daha güzel bir kul olmaya çalış. "Elhamdülillah, ben tövbe ettim ve Allah’a yöneldim." diyerek sen de kendini rahatlatmayı öğren. Allah kalbine huzur versin. Allah yardımcın olsun. Allah’a emanet ol.
Bir geçiş dönemini yaşamayı kabul etmelisiniz, hemen toparlanmak mümkün olmaz. Sabrederek akıbeti bekleyenler ancak kazanabilirler. Şeytan sizi böyle bir tuzağa çekmeye uğraşıyordur, kendinize gelin, geniş düşünün, günübirlik değil uzun vadeli planlar yapın. Zaman zaman şehir dışına çıkın, sohbet halkaları bulup katılın. Anne babanızla ilişkilerinizi geliştirin, okuduğunuz kitapların türünü değiştirin, gerekiyorsa iş türünü de değiştirin. Dua edin kendiniz için. Allah yardımcınız olsun.
Allah Teâlâ afiyetinizi daim etsin. Önceliğin sağlığın olsun. Sağılığınla ciddi olarak ilgilen. Bundan sonraki hedefin ise dini bilgini geliştirmek olsun. Abartmadan, takıntı yapmadan bilgi edinmeye bak. Aceleci olma. Acelecilik seni yıpratabilir. Bulabildiğin kadar kendine samimi arkadaş bulmaya çalış. Az da olsa samimi arkadaş senin için ilaç gibidir. İstikrarlı bir Kur'an okuman olsun. Mesela günlük beş sayfa oku. Belli zikirler yap. Anne babanın duasını almaya çalış. Allah yardımcın olsun.
Bu bir hastalıktır. Tamamen kurtulmak mümkün olmasa da en asgariye indirmek mümkündür. Bunun için de şunları uygulayabilirsiniz: a- Bununla ilgili âyet ve hadisleri ders olarak hazmedin. Dinimiz bu tür hastalıklar için neler tavsiye ediyor onu bilin. b- Çevre seçici olun. Bu hususta zafiyeti olanları elemeye çalışın. c- Arkadaşlarınızla bu konuyu gündem yapın, çirkinliğini sık sık gündeme getirin. Neticede sizin bu konudaki hassasiyetinizi bilsinler; hem onlar sakınsın hem sizin tutumunuz gereği size saygı göstermek zorunda kalsınlar. d- Sürekli okuyan, yazan biri olmaya bakın. Bu şu demektir: Kendinizi kültürle dolu biri yapın. e- Zikir yapmayı ilke edinin. Zikir şudur: Boş kaldığınızda ezber bildiğiniz âyetleri okuyun. Sureleri tekrar edin. Tesbih yapın. Mesela, on defa ‘subhanellah’ deyin. f- Her şeye rağmen yine bataklığa düşerseniz istiğfar edin, tevbe edin. Tekrar etmemeye azmedin. g- …Ve dua etmeyi unutmayın. Her gün dua edin. Dua mü'minin silahıdır.
depresyon konusundaki diğer fetvalar
Son zamanlarda yaşanan bazı şeylerden ötürü depresif bir dönem geçiriyor olabilirsiniz. Veya hayatınıza kattığınız bu yeni alışkanlıklarınızı hüzne sebep kılıyorsunuz. Bunu da en çok yalnızlık ve sosyallikten izole bir hayat tarzı tetikler. Sevinçli ve salih arkadaşlarla arkadaşlıklar yapın. Onlarla beraber etkinlikler yapın. Neşeyi kendinize haram görmeyin. Neşelenmek için bir çaba ortaya koyun hatta. Kendinize hedefler koyun ve bu hedefler için çalışmalar yapın. Boşlukta kalmayın. Allah şifa verecektir kalbinize. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.
Öncelikle insanları ciddiye alma seviyene biraz müdahale etmen gerekiyor. İnsan içinde nice iyiliklerin potansiyelini taşıdığı gibi nice kötülüklerin de potansiyelini taşımaktadır. Bunu bilmeli ve bunun da ihtimaller dâhilinde olduğunu baştan kabullenmeliyiz. Hal böyleyken, bu problemleri yok saymaktansa çözmek ve üzerine sağlıklı adımlarla gitmek daha iyidir. Çünkü hayat böylesi şeylerle doludur. Bizim ise bunları önceden bilip ona göre hazırlıklı olmamız gerekiyor. Umudunu yitirme. Hedeflerine doğru yine de yürümeye devam et. İnsandan yana, hayattan yana ısrarla umutlu olmaya devam et. Elbette ki geçmiş yaşamından dersler çıkar ve tecrübelerini dikkate alarak hareket et. Ama umudunu ve enerjini diri tut. Allah'a bolca dua et. Allah yardımcın olsun. Allah'a emanet ol.
Güzel kardeşim, evvela bir psikiyatristten ziyade bir psikoterapiste gitmen daha iyi olur. Terapi alarak bu yolda ilerleme kat etmen daha muhtemel olur inşaallah. Bunun yanı sıra bu problemi yenmek için keyif almasan bile, normalde depresyonda olmasaydın keyif alacağın işlerle uğraş. Canın istemese bile uğraşıp onlardan zevk almaya odaklan. Fakat bunu bir anda üst seviyede başlatma. Yavaş yavaş. Kendine güzel arkadaşlar edin. Onlarla beraber etkinlikler yapmaya çalış. Onlarla beraber keyif alacağın şeylere odaklan. Evet, canın bunların hiçbirini yapmak istemeyebilir. Fakat canın istemese bile sen yap. Bir süre sonra yavaş yavaş keyif alabileceğini göreceksin Allah'ın izniyle. Depresyon ile nasıl başa çıkacağını anlatan "kendine yardım kitapları" okumanı da tavsiye ederim. Allah yardımcın olsun. Allah'a emanet ol.
Bu içinden geçenlerin imanın açısından zararı yoktur. Onları ilerletir ve pratiğe geçirirsen, dilinle söylersen, kaleminle yazarsan tehlike olabilir. Bu haliyle hiçbir zararı yoktur. Her mü'min insanın bu tür sıkıntıları olur. Sabreder kazanır ya da takılır o vesveselere ve helak olur maazallah. Takılma sen onlara ve yoluna devam et. Allah sana sabırlar versin.