Fetva Meclisi
Soru
Ben evlenirken kocama, “ikinci eş almadan beni boşaması veya benim müsaadem olmadan ikinci evlilik yapmasının mümkün olamayacağını” şart koşabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Bunu istemenizi size tavsiye etmeyiz. Bile bile fitnenin üstüne gitmiş olabilirsiniz. Hanefi mezhebi fukahasına göre bir kadın evlilik nikâhı akdi esnasında “boşama hakkını istiyorum” diyebilir. Erkek de “kabul ediyorum” derse, kadın istediği zaman kendisini boşayabileceği hakkı sahiplenmiş olur. Kadının boşama hakkına sahip olması erkeğin bu hakkının iptal edilmesi anlamında değildir. Yani erkeğin boşama konusunda bütün yetkisi iptal edilmiş gibi olmaz. Sadece kadın da boşama hakkına sahip olur o kadar.
Bu soruya cevap verilebilmesi için verdiğiniz bilginin eksik olan kısımların tamamlanması gerekir. Buna göre erkek karısına boşama yetkisini nikâh akdinden önce, "evlenirsek kendini boşayabilirsin" derse veya nikâh esnasında kadın ilk olarak "istediğimde seni boşamak şartıyla evlendim" deyince adamın kabul etmesi veya nikâhtan sonra erkeğin karısına boşama yetkisi vermesiyle kadın boşama hakkına sahip olur. Aksi takdirde olmaz. Yukarıda verilen bilgilere göre kadın talak hakkı almışsa kocanın karısına boşama hakkını veriş şekli muteberdir. Buna göre de bâin olabilir, ricî boşama olabilir, bir kere boşama olabilir, kadının tekrar boşama hakkı olabilir... (Soruda bu bilgi verilmemiş. Kocanın kadına bu hakkı verirken ne dediği bilinmiyor?) Özetle bu konu biraz girift/karmaşık/çok kurallı olması münasebetiyle muhatabı olan kimseler beraberce en yakın müftülüğe giderek yüz yüze çözüm aramaları en doğru olandır. Aksi takdirde eksik bilgi farklı bir fetva verilmesine neden olacaktır. Allah yardımcıları olsun.
Asla böyle bir şey olamaz. Nikâh ve talakla ilgili hususlarda müsamaha değil ciddiyet esas alınmalıdır.
Şartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiş bir nikâh ile erkek de kadın da nikâhın getirdiği haklara sahip olurlar. Kadın erkeğe kadınlığın gereklerini yapmıyorsa veya erkek kadına erkekliğin gereklerini yapmıyorsa her ikisinin de nikâhın iptali yoluna gitmeleri hakkı olur. Nikâh akdi esnasında özel bir şart görüşülmemiş ise buna rağmen erkek kadını himayesine almıyorsa, makul bir süreden sonra kadının hakkını araması normaldir. Bu hususta aile büyüğünü devreye koyarak sorunun çözümü ile alakalı süreci başlatabilir.
Konuştu iseniz iki taraf da ona uymak zorundadır. Eğer bir söz sarf etmedi iseniz yani nikâhta ayrıntı konuşmadı iseniz o takdirde de örfe göre hareket edersiniz. Örf de, iki kadın arasında adil davranmaktır. Eşiniz adil davranmıyorsa ondan adalet istemek hakkınızdır. Yapabileceğiniz şudur: Nikâh akdinizde kimler şahit idilerse onları veya ailenizden iki olgun kişiyi eşinizle beraber hakem yapın. Durumu anlatın. Fıkıh bilen birine sonuçları arz edin. Neticeye eşiniz razı olmuyorsa ayrılmayı teklif edebilirsiniz.
Evet, bazı fakihler kadının nikâh akdi esnasında “boşama hakkını bana devretmen şartı ile” diyebileceğini söylemişlerdir. Erkeğin de kabul etmesi durumunda boşama yetkisi kadının elinde olmuş olur. Böyle bir uygulamanın arı kovanına çomak sokmaktan başka bir işe yaramayacağını da bilmenizi isteriz. Ailenizi ifsat etmek isteyen şeytanı erkenden uyandırmış olursunuz sadece.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Rüyada Peygamber aleyhisselamı görmek yerine hayatın içinde onun Sünnetlerini görmeyi hedefimiz hâline getirmeliyiz. Siz gereksiz bir beklenti içinde kendinizi oyalıyorsunuz. Bir kere rüyadan hayatın gerçeğine inin. Ondan sonra da o gerçeğin gereklerini yapmaya gayret edin. Allah yardımcınız olsun.
Mushafların sonundaki dualar, umumiyetle âyet ve hadislerden derlenmiş dualardır. Özellikle hadislerle tavsiye edilmiş bir duanın mushafların arkasında yazılı olduğunu bilmiyorum.
Hadislerde 'evirip çevirerek/yokuşa sürerek konuşma' denebilecek tarza karşı bir ikaz vardır ama belağatlı/edebiyatlı konuşmaya karşı bir ikaz yoktur. Şiiri de kullanabiliriz. Toplumun uçuk kabul edeceği bir tarzı da kullanmamak gerekir.
Saçta muayyen bir emir yoktur. Uzatmak da sıfırlamak da mümkündür. Örfe göre kâfirlere benzememe açısından ne gerekiyorsa onu öne almak müstahab olur.
Sizin öz kardeşiniz bir kadının sütünü emdi ise o kadının çocukların ile sizin kardeşiniz sadece sütkardeş olmuşlardır. Onlar arasında evlilik haramdır. Sizin o kardeşinizin adeta evlat olduğu aile ile bir ilişkiniz yoktur. Siz o evden bir kız ile başka bir mani yoksa evlenebilirsiniz.
Böyle şeyler mü'min için tehlikelidir.