Fetva Meclisi

Bilerek kıble yönünden başka yöne doğru kılınan namaz geçersiz olur. Kıble yönünü bilmeyen kimse ise araştırma yapar; edindiği bilgi veya kanaate göre namazını kılar. Eğer namazı tamamladıktan sonra hata ettiğini anlarsa, namazı sahih olur. Yeniden kılması gerekmez. Araştırma yaptığı hâlde hatalı tarafa döndüğünü namaz esnasında anlarsa, namaz içinde doğru olan tarafa döner ve namazına devam eder. Herhangi bir araştırma yapmadan veya kimseye sormadan rastgele bir yöne dönüp namaz kılan kimse ise eğer döndüğü o yön, kıble istikameti değilse namazını iade eder. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/435)

Kıbleye yönelmek (istikbâl-i kıble) namazın farzlarındandır. Kâbe’nin yakınında olup onu görerek namaz kılanların, doğrudan Kâbe’ye yönelmeleri gerekir. İslâm âlimlerinin çoğunluğuna göre Kâbe’den uzakta bulunanların ise Kâbe “istikametine” yönelmeleri yeterlidir. Bu yönelişte esas olan, namaz kılan kişinin yönünün Kâbe’nin bulunduğu “cihet”ten tamamen sapmamış olmasıdır. Buna göre hafif sapmalar namazın sıhhatine zarar vermez. (İbn Receb el-Hanbelî, Fethu’l-bârî, 3/66-68; Merdâvî, el-İnsâf, 2/9; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/430) Zira Kâbe veya Kâbe’nin gökyüzüne doğru dikey doğrultusu, kişinin yüz açısı içerisinde kaldığı sürece namaz kılan kişi, kıbleden sapmış sayılmaz. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/430) Buna göre, namaz kılan kişi, kendisini Kâbe’ye dik olarak bağlayan doğrusal çizgiden, sağa veya sola 45 derece dönmediği sürece Kıble istikametinden tamamen sapmış olmaz ve bu durum namazının sıhhatine engel teşkil etmez. Bir Müslüman’ın camide namaz kılması hâlinde kıbleyi ayrıca araştırmasına gerek yoktur. Çünkü camiler kıble tespiti yapılarak inşa edilmektedir. Bununla birlikte camilerle ilgili uygulamalarda şu esaslar dikkate alınmalıdır: a) Günümüzde kıble istikameti tam olarak tespit edilebildiğinden dolayı yeni yapılacak veya yeniden imar edilecek olan camilerin yönlerinin/mihraplarının tam Kâbe istikametinde olacak şekilde yapılması gerekir. b) Geçmişte yapılan ve daha sonra birebir Kâbe doğrultusunda olmadığı tespit edilen camilerde önceden kılınan namazlar sahihtir. Çünkü bu camilerin kıbleleri, inşa edildikleri devrin şartlarına göre doğru kabul edilmiş olup namazlar da bu kabulle kılınmıştır. Ancak bu sapmanın ruhsat sınırlarının dışında (45 derece ve üzeri) olduğu uzmanlar tarafından tespit edilirse, bu durumun en kısa zamanda ve mümkün olan en uygun yolla düzeltilmesi gerekir. Sapmanın 45 derece ve üzerinde olduğunun tespitinden sonra bilerek o yöne doğru kılınan namazlar sahih değildir. c) Yetkili merciler tarafından uzmanlarına yaptırılan tespite göre kıblesinde sapma derecesi, ruhsat sınırları içerisinde (45 dereceden az) olan camilerde kılınan namazlar sahihtir. Bununla birlikte cemaat arasında meydana gelebilecek ihtilafları ortadan kaldırmak için imkânlar ölçüsünde cami içi düzenleme ile açı farkının giderilmesi veya mümkün olduğunca azaltılması gerekir.

Kıble sorunu olduğu zannedilen camilerle ilgili olarak müftülüklere gerekiyorsa Diyanet’e yazı yazıp inceleme yapılmasını istemek gerekir. Bu, Allah rızası için yapılması gereken bir görevdir. Müftülükler sakıncasız buluyorlarsa namaz açısından fark yoktur. Sakıncalı bulmaya rağmen düzeltilmeden namaz kılınıyorsa başka bir camiye intikal etmeliyiz. Bu nedenle cami ve cemaat bırakılamaz. Bunun haricinde daha takva olan imamı tercih ediniz.

Caminin bağlı bulunduğu müftülüğe yazı ile durumu bildirin. Muhakkak bir inceleme yapacaktır müftülük. Onların incelemesinin sonucu namaza mani bir durum görülmezse devam edin. Az bir eğrilik namaza mani olmayabilir. Sorunla ilgilenen olmazsa peşini bırakmayın ve Diyanet'e yazın. İnşaallah çözülür.

Selamünaleyküm. Kıblesi yanlış bir camide namaz kılınmayacağı gibi, namaza hizmet maksadı dışında siyasi bir maksat ve düşmanlık amacı ile inşa edilmiş bir camide namaz kılınmaz. Böyle bir cami var mıdır sorusunu ise cevaplayabilecek imkânımız yoktur. Dileriz öyle bir cami bulunmamış olsun.

Selamünaleyküm. Kıblesi yanlış bir camide namaz kılınmayacağı gibi, namaza hizmet maksadı dışında siyası bir maksat ve düşmanlık amacı ile inşa edilmiş bir camide namaz kılınmaz. Böyle bir cami var mıdır sorusunu ise cevaplayabilecek imkânımız yoktur. Dileriz öyle bir cami bulunmamış olsun.

İslam herkesin dini değildir ama o Allah’ın dinidir. Diğerleri onunla aynı listede olamazlar. Belirttiğiniz söz bir hadistir. Ve bundan kaynaklanan pek çok hüküm vardır. Size bu hükümlerden örnekler zikredebilirim: Müslüman bir kadının kocası Müslüman olmayan bir erkek olamaz. Çünkü ailede erkek yönetendir, kâfir mü'min bir kadına karşı bu konumda olamaz. Asla dinler arası kardeşlik veya ortaklı olamaz. Muharref bir dinle kıyamete kadar baki bir din aynı masaya oturamaz. Aynı ortamda cami ve kilise ya da başka bir mabet inşa edilemez. Aynı cilt içinde Kur'an ve İncil/Tevrat basılamaz. Bizim dinimize bakışımızla iman etme iddiamız arasında çelişkinin olması tehlikelidir. Böyle konularda ulu orta konuşulmamalıdır.

Camiler Allah’ındır, ona ibadet için yapılmışlardır. İlim de namaz gibi bir ibadettir. Cami ilim merkezi olmaya en uygun mekândır. Caminin ağırlığını zedelemeyen, orada namaz kılanlara zarar vermeyen bir ders grubu çok rahat bir şekilde camide yapılabilir.

Caminin içinde kirlenmeye sebep olacağı endişesi ile Hanefi fukahası cami içinde cenaze namazı kılmayı mekruh görmüşlerdir. Yağmur, soğuk gibi makul bir nedenle camiyi kirletme riski yoksa kılındığında cenaze namazının kabulü açısından bir sıkıntı olmaz biiznillah.

Yanlış yapıyorsun. Cami imamın değil ki? Cami Allah’ın evi. İmam da sen de fanisiniz, cami ise kalıcı. Her şeye rağmen camiye gideceksin. İmamı görmemeye çalış. Sorma ona. Tartışma kimse ile. Şeytan bir taşla kaç kuş vurmuş, gördün mü? Kesinlikle camiye dön. Ashab-ı kiram döneminde bile cami imamı sorun oluşturabiliyordu. Sonraki dönemlerde de hiç eksilmedi bu sorun. Caminin ağırlığında bir imam her zaman bulunmuyor. Ne et et, camiye dön.

Kesinlikle cami daha sevaplı olur. Gidemediğiniz zamanlar ise evinizde eşinizle “küçük bir cemaat” yapmış olun. Allah Teâlâ kabul buyursun.

Zekatı şahıslar verir. Kurumların zekatı olmaz. Cami ve dernek, vakıf kurumdur. Parasının zekatı olmaz. İş yeri, şirket gibi kurumların ise sahipleri bulunduğu için onlar zekat verirler.