Fetva Meclisi
Soru
Ta’dil-i Erkân nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Ta’dîl-i erkân, namazın rükünlerini düzgün, yerli yerinde ve tam yapmak demektir. Ta’dîl-i erkâna yakın anlamda kullanılan “tuma’nîne” kelimesi, yapılmakta olan rükne hakkının verildiğine kanaat getirilmesi hâlini ifade eder. Ta’dîl-i erkân özellikle rükûda, kavmede (rükûdan kalktıktan sonraki duruşta), secdede ve celsede (iki secde arasındaki oturuşta) söz konusu olur. Hanefî mezhebindeki kuvvetli görüşe göre, sayılan dört yerde ta’dîl-i erkân vâciptir. Diğer bazı mezheplere ve Hanefîlerden de İmam Ebû Yûsuf’a göre ise ta’dîl-i erkân farzdır. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/51; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/464, 465, 472; İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 1/143)
Doğrulduktan sonraki bekleme ta'dili erkândır. Eğer o tesbihatı doğrulma esnasında yapıyorsanız ayakta bekleyin. Yarısını ayakta söylüyorsanız gerekli miktar beklenmiştir.
Kavme; namazda rükûdan kalkarken, secdeye gitmeden önce iyice doğrulmak ve en az “Sübhânellah” diyecek kadar ayakta durmak; celse ise namazda iki secde arasında oturup en az “Sübhânellah” diyecek kadar beklemektir. Celse ve kavme Hanefîlerde bir görüşe göre sünnet, tercih edilen görüşe göre ise vâciptir. Yanılarak terk edilirse sehiv secdesi yapmak gerekir. Bilerek terk edilmesi tahrimen mekruhtur, bu durumda namazın iade edilmesi gerekir. İmam Şâfiî, İmam Mâlik ve İmam Ahmed b. Hanbel’e göre ise celse ve kavme farzdır, bunun terk edilmesi ile namaz bozulur. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/465; İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/22; Nevevî, Ravza, 1/223) Ebû Hüreyre (r.a.) şöyle anlatmaktadır: “Hz. Peygamber bir gün mescide girdi, peşinden de bir adam gelerek namaz kıldı. Sonra gelip Hz. Peygamber’i selâmladı. O da selâmını aldı ve ona ‘dön ve namazını yeniden kıl’ dedi. Bu durum üç kez tekrar etti, sonuncusunda şöyle buyurdu: ‘Namaz kılacağın zaman tekbir al, sonra Kur’ân’dan bildiğin kolay gelen bir yeri oku, sonra rükûya eğil ve uzuvların yerleşip rahatlayıncaya kadar rükûda kal. Daha sonra rükûdan kalk ve iyice doğrul. Sonra secdeye git ve orada uzuvların yerleşip rahatlayıncaya kadar kal. Daha sonra iyice yerleşinceye kadar otur, sonra tekrar secdeye kapan ve orada uzuvların yerleşip rahatlayıncaya kadar bekle. Bütün namazlarında böyle yap.” (Buhârî, Ezân, 122 [793]; Müslim, Salât, 45 [397]) Bu itibarla namaz kılan kişinin namazını ta’dil-i erkâna riâyet ederek kılması büyük önem arz etmektedir. Ta’dil-i erkân özellikle rükûda, kavmede (rükûdan kalktıktan sonraki duruşta), secdede ve celsede (iki secde arasındaki oturuşta) söz konusu olur. Sonuç itibarıyla, tadili erkân açısından; rükûda, rükûdan doğrulmada, secde ve iki secde aralarında en az bir defa “Sübhânellah” diyecek kadar durmak gerekir. (Zeylaî, Tebyînü'l-hakâik, 1/106)
En güzel şekilde namaz kılmak zorundayız. En güzel şekilde olmasının şartlarından biri de namazdaki kıraatin tecvidine uygun olmasıdır. Bir de TA'DİL-İ ERKÂN'a riayet edilmesi gerekmektedir. Ta'dil-i erkân ise rukûden doğrulduğunda ve iki secde arasında acele etmemek, en az bir kere subhanellah diyecek kadar beklemektir. Fakat bu en iyi yapma gerekliliği, olmaması halinde namazın kazasını gerektirmez. Bundan sonrasını daha iyi yapmaya gayret etmek, namaz ilmihalini iyi öğrenmek yapılması açısından daha önemli durmaktadır. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Âyet ile beraber ruküye gidilecekse secdeye gerek yoktur. Secde ayetinden sonra üç ayetten fazla okumaya devam edilecekse secdeye gidilir, bir secde yapılır ve kalkılıp kıraate devam edilir.
Selamünaleyküm. Namazda imamdan önce hareket etmek caiz değildir; rivayet edilen hadislere bakarak buna haram diyenler olmuştur. Kasten yapılırsa namaz bozulur.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
'Kader yok' anlamında bir şans kelimesi helak olmaktır şüphesiz. Bunun ötesindeki şans kelimesinin aynı tehlikeyi taşıyacağını söyleyemeyiz.
Sigara içen birini protesto etmemiz gerekiyor. Bu protestomuz da ona 'selam' lafzı yerine 'merhaba' gibi bir cümle ile olabilir. Bunu da abartmamak gerekir.
Bu pozisyon bir rüşvet ortamını aynen yansıtmıyor ama almamayı tercih etmenizi tavsiye ederiz.
Robot yapmak heykel yapmak gibi bir durum değildir, yapılabilir.
Kış soğuğundan bir gün kurtulunca soğuk bitiyor mu? Sen bir pencereyi kapattın diye şeytan seni terk edecek değil! Son nefesine kadar mücadeleye devam edeceksin. Özellikle sen protesto ettikçe şeytan seni tekrar deneyecek. Buna hazır olmalısın. Bir de yoğunluğunu artır. Şu andaki meşguliyetini ikiye katlamaya çalış, yoğunlaştıkça daha rahat edersin.
Hanımefendi, dinimize göre Müslüman olmayan bir erkek, Müslüman bir kadının kocası olamaz. Dinimize göre sizin o kişinin eşi olmamanız gerekiyor. Acilen de gerekeni yapmalısınız.