Fetva Meclisi

Hayır, şu veya buna göre değil; talak kullanılması ve sonuçları bakımından farklıdır. Bizzat Kur'an’ımız talakı farklı noktalarda bize izah ettiği için talakın çeşitlerinden söz edilmektedir. Genel hatları ile talak çeşitleri ve sonuçlarını şöyle özetlemek mümkündür: a. Talak iki türlüdür: Bain ve ric’î. Ric’i talak, erkeğin talak verdikten sonra eşine sormadan geri dönme hakkının bulunduğu talaktır. Bu dönme de kadının iddet süresince vardır. Bain talak ise erkeğin artık kadının rızası olmadan nikâha geri dönme hakkının bulunmadığı talak çeşididir. b. Bain talak küçük veya büyük olmak üzere iki türlüdür. Küçük olan bain talak şu şekillerden biri ile gerçekleşebilir. Bunlardan biri gerçekleştiğinde yeni bir nikâh ile bir araya gelmeleri mümkündür. Bu küçük bain talak: 1- Nikâh akdedilmiş ama bir araya gelme olmamış fakat erkek talak hakkını kullanmış ise, 2- Ric’i bir talak verilmiş ama iddet bitene kadar erkek geri adım atmamış ise, 3- Erkeğin üç talak hakkından birincisini veya ikincisini bain olarak tercih edip kullanmış ise, 4- Hâkim aralarındaki nikâhı feshetmiş ise yani mahkeme boşamış ise, 5- Hul’ yapılmış ise (hul’ kadının erkeğin boşaması karşılığında mal veya benzeri bir şey teklif etmesi, erkeğin de bunu kabul etmesi ile ortaya çıkan ayrılıktır.) c. Eşini üç kere boşadığında erkek ortaya çıkan talak büyük bain talaktır. Böyle bir talaktan sonra artık bir araya gelme imkânı yoktur. Sadece boşanmış kadın şartlarına uygun olarak yeni bir evlilik yapar, o evliliği de şartlarına uygun olarak biterse yeniden eski eşi ile evlenebilirler.

Bir erkeğin eşini boşamasına TALAK denmektedir. Talak erkeğin hakkıdır. Erkek bu hakkı üç kere kullanabilir. Birinci ve ikinci kullanımında geri dönme yani yaptığı talakı geri alma hakkı vardır. Üçüncü talakı kullandıktan sonra ise geri dönme hakkı yoktur. Üçüncüden sonra aynı kadınla tekrar evlenebilmesi için o kadının başka bir erkekle normal bir evlilik yapması ve ondan da hileli olmayan bir şekille boşanması gerekir. Bu süreçten sonra tekrar ilk kocası ile yeniden evlenebilir. Elbette bunun şartları vardır. Bakara suresinin 228.ayeti bu hususu beyan etmektedir. Talakın nasıl olacağına dair ayrıntılara girmeden sorunuzun cevabı olan bölümü sadece bu ayetten alarak şunları tespit edebiliriz: a- Erkek kendisi boşama yapmış ise yani bir mahkeme kararı ile boşanmış değillerse, b- Talak birinci ve ikinci talak ise, c- Kadın, talak sözü kullanıldıktan sonraki bekleme süresi olan İDDET süresinde ise ki bu süre kadının üç kere ay başı olması durumudur, d- Erkeğin kadına işkence yapmak gibi bir kastı yoksa ki bunu bilirkişi veya hakem ya da mahkeme tespit edebilir. Bu ilkeler dâhilindeki bir boşamayı erkek geri alabilir. Kadının da buna itiraz hakkı yoktur. Genel hüküm böyledir. Bu talak çeşidine RİC’İ TALAK denmektedir. Elbette talak konusunun sadece bir paragrafı denebilecek kadar kısa bir bölümünü oluşturmaktadır bu başlık. Diğer ayrıntıları için muhakkak ehline sorulması gerekir.

Eşinden boşanmış olan bir kadının iki durumu vardır. Birincisi, boşanmanın tek talakla gerçekleşmiş olmasıdır. Tek talakla gerçekleşen boşanmadan sonra yeni bir nikâhla eski eşine dönmesi mümkündür. İkinci durum ise üç talakla boşanmış olmasıdır ki bu durumda eski eşine dönmesi mümkün değildir. İlla dönmek istiyorsa o zaman şöyle bir yol izlenecektir: Boşanmadan sonraki iddet beklenecek. Bu üç aydır. Başka bir erkekle tabii bir nikâh yapacaklar. Buradaki tabiilikten anlaşılan da şudur: Nikâh akdinde zaman söz konusu edilmeyecek yani boşanma tasarımı üzerine kurulu bir akit olmayacak. Bir de evlilik tam anlamıyla gerçekleşecek. Yani cima fiilen gerçekleşecek. Bu yapıldıktan sonra, kadının yeni kocası da onu boşamayı düşünür ve boşarsa kadın, yine üç ay bekledikten sonra hamile de değilse ilk kocasına dönebilir. Bütün bu süreci kâğıt üzerinden uyduruk bir şekilde yapıp, birinci kocaya dönmek için bu kuralı suistimal etmeye HÜLLE adı verilmektedir. Takdir edersiniz ki Müslüman, dini ile oynamaz. Allah'a emanet olun.

Eşler arasında boşa(n)ma dinen üç kere ile sınırlandırılmıştır. Birinci ve ikinci boşa(n)ma sonrasında eşlerin yeniden bir araya gelme imkânı vardır. (el-Bakara, 2/229) Kişi ric‘i talak ile boşadığı eşine, iddet süresi içinde nikâha gerek kalmadan, iddet süresi bitmiş ise yeni bir nikâh akdi ile dönebilir. Bâin talakta ise iddet içinde bile olsa yeni bir akitle aile tekrar kurulabilir. Üçüncü boşa(n)madan sonra ise kesin ayrılık gerçekleşir. Bu ayrılıktan sonra kadın, başka bir erkek ile hileli olmayan bir evlilik yapmadıkça ve bu evlilik boşama ya da ölüm ile sona ermedikçe ilk eşi ile tekrar bir araya gelmesi mümkün değildir. (el-Bakara, 2/230)

Bir kimse henüz zifafa girmediği karısına peş peşe üç kere “seni boşadım/boş ol” veya “üç talâkla boşsun/boşadım” derse bu durumda, Din İşleri Yüksek Kurulunun benimsediği içtihada göre, eşini bir bâin talâkla yani geri dönüşü ancak yeni bir nikâh akdi yapmakla mümkün olacak şekilde boşamış olur. (bk. İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 3/284; İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid, 3/84) Söz konusu boşama üçüncü boşama değilse, eşler istemeleri durumunda iddet bitimini beklemeleri gerekmeksizin yeni bir nikâhla evliliklerini sürdürebilirler.

Evliliğin sonlandırılmasında üç yöntem vardır: - Talak, - Fesih, - Hul’ Üçü ile de evlilik sona erer ama bunlar birbirlerinden farklı olan uygulamalardır. Benzerlikler ve farklılıklarını şöyle özetleyebiliriz: 1- TALAK: Erkeğin kullandığı bir yetkidir. Onun rızası ve sözü ile geçerli olur. Gerçekleşmesi için mahkeme kararına gerek yoktur. Birinci, ikinci kademelerinde erkek iddet süresi bitmeden talakı geri alabilir. İddet bittikten sonra ise birinci ve ikinci kademede kadın isterse yeni bir nikâhla olmak şartı ile evlenebilirler. 2- HUL’: Kadının boşanmak istemesi ve bunun karşılığında kocası ile pazarlık etmesidir. Mesela aldığı mehri geri vererek veya başka bir şekilde anlaşır ve erkeğin “evet” demesi ile aralarındaki nikâh biter. Hul’ nikâhı sonlandırması bakımından bir bain talaktır. Hul’ için mahkeme kararı gerekmeden gerçekleşme olur. Böyle bir ayrılıktan sonra yeni bir akit ve yeni bir mehir ile tekrar evlenebilirler. 3- FESİH: Mahkemeye başvurulması ve mahkemenin aradaki nikâh akdini kaldırması (feshetmesi) ile gerçekleşir. Mahkemenin bu kararı ile taraflar birbirlerinden bir talepte bulunmazlar. Kadın, ödenmemiş ise mehrini alır. Böyle bir kararı mahkeme, eşlerden birinde eşlik yapamayacak eksiklik bulunması, erkeğin ev idare edemeyecek durumda olması, nikâhın esasında bir arıza bulunması, eşlerden birinin riddeti yani dinden çıkması gibi sebepler üzerine böyle bir karar verir. Mahkeme kararının geçerli olması için kadın veya erkeğin rızası gerekmez.

Dinle eğlenilmez. Siz bu alışkanlıkla nikâhlı iken de bunu yapabilirsiniz. Şimdilik bir sakınca yok ama ağzınızı böyle şeylere alıştırmayın.

Önce şunu bilelim: Evlilik, bu değildir. Şimdiden böyle oynayanların evliliğe henüz hazır olmadıkları anlaşılır. Kendilerine çeki düzen versinler. Halvetten yani yatak odası şartlarında baş başa kalmadan önce olmuşsa bu boşama yeni bir nikâhla bir araya gelmeleri mümkündür. Bu da yeniden nikâhlanmak olarak anlaşılmalıdır. Her şey yeniden konuşulacak, pazarlık edilecek demektir. Sizin bir kere meseleye İMAM NİKÂHI diye bakışınızda bir sorun var? Nikâhsa nikâh; imamı müezzini mi olur bunun?

Eşinizle beraber size en yakın müftülüğe gidip sözlü müracaat yaparak cevap alın. Daha huzurlu bir kalple yola devam edersiniz. Siz ve eşiniz muhakkak bulunsun.

Selamünaleyküm. Bu durumun bir sakıncası yok tarzında bir tavırla bunu yapıyorsa bu bir inkârdır, maazallah akıbet de küfürdür. Cehaletten kaynaklanıyorsa büyük bir günah işlenmektedir.

Evet, durum anlattığınız gibidir. Diyanet ve pek çok fetva merkezi bu şekilde uygulama yapmaktadır. Yalnız şunu bilmeniz gerekir ki, Diyanet’in yaptığı uygulama İslam dışı değildir. Onun da dayanağı vardır. Kalbiniz rahat edebilir.