Fetva Meclisi
Soru
Ben doktorum. Bize mümessil arkadaşlar kendi firmalarının doktorlara harcama yapması için belli bir bütçe ayırıyorlar. Bu bütçe ile bize yemek, medikal malzeme, kongre gibi organizasyonlara katılımımızı sağlıyorlar. Biz kongreye gitmesek bazı şeylerden geri kalıyoruz, yemeğe ise bir şekilde eninde sonunda gidiyoruz. Bunun dini açıdan sakıncası var mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Bahsettiğiniz deneyler, Sağlık Bakanlığı'nın bilgisi dışında yapılıyorsa, mevzuata ve uluslararası etiğe aykırıysa, ciddi sağlık riski taşıyorsa, yan etkileri kalıcı zarar verebiliyorsa, deneye katılan kişi tam olarak bilgilendirilmeden yapılıyorsa caiz olmaz/haramdır.
Selamünaleyküm. Etkisi altında kalmadığınız sürece bu tür malzemeleri kullanmanızda sakınca olmaz. Etkisi altında kaldığınızı hissederseniz kullanmayın hatta kabul etmeyerek tepki gösterin.
Selamünaleyküm. Etkisi altında kalmadığınız sürece bu tür malzemeleri kullanmanızda sakınca olmaz. Etkisi altında kaldığınızı hissederseniz kullanmayın hatta kabul etmeyerek tepki gösterin.
O şekilde ilaç yazılmasının doğru olmadığında haklısınız. İade edebileceğiniz bir yer de yoktur. Şöyle yapabilirsiniz: O ilaçların fiyatı kadar bir ilaç yazdırdığınızda onu almayın.
Meri kanun ve yönetmeliklerde yazılı bir durum ise bu aldığınız size helaldir. O dairede kendiliğinizden oluşturduğunuz veya kabul ettirdiğiniz bir para ise haramdır.
Allah sizden razı olsun. Pek iyi ettiniz yazmakla. Yazınızdan ve uyarınızdan istifade ettiğimi söylemeliyim. Kendimce not aldım. Yalnız bir noktaya itirazım var, lütfen onu da siz kabul ediniz: Yaptığım tıpla alakalı derslerin başlığı “Müslümanca Bakış” olarak konmuştur. Dersleri iyi dinlediyseniz bir bütün olarak orada doktorların mesleklerini put edinmelerine karşı kulluk görevlerinden biri olarak değerlendirmeleri uyarısı vardır. Görsel ve yazılı notlarımda defalarca “tıp ve tıbbın alt tabakaları” şeklinde bir ifadeyi kullanmışımdır. Sizin ifadeniz Tıp=Eczacılık sonucuna geliyorsa bunu bu dünyada kimseye kabul ettiremezsiniz. Hayır, eczacılık, tıbbın vazgeçilmezidir demek istiyorsanız tamamen haklısınız. Bu noktaya itirazımı biliniz, gerisinde müttefikiz. Zannedersem siz, eczacılığın genel sıkıntılarını bana boşalarak giderme yolunu seçtiniz. Bir başka husus olarak da şunu biliniz: Eczacılığı, ilaç satmak olarak görüyor ve bu savunmayı onun için yaptı iseniz burada müttefik olamayız; ilaç üreten laboratuvardaki eczacı tıbbın iki numarası olur. İlaç satan için bunları söylediyseniz herhalde bebekler için mamaların satıldığı marketler, insanlara peynir üreten çiftlikler eczanelerden daha değerlidir. Öyle veya böyle uyarınızdan memnun oldum, teşekkür ederim size. Vaktiniz olur ziyarete gelebilirseniz bir gün, bunları daha geniş değerlendirebiliriz. Allah’a emanet olunuz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Bu arada bir hile ve yalan karışmadığı sürece böyle bir ticarette sıkıntı yoktur.
Nineniz çocuklaşma sürecine girmiş bir yaştadır. Onu anlayışla karşılayın. Düzeltmeye kalkışmayın. Siz üzerine düşeni nazik bir şekilde yapın. Sonra da onu rahatsız kabul edin. Bir zaman sonra düzelir inşaallah. Gerekiyorsa bir psikoloğa da götürebilirsiniz.
Mühim olan kulluğu yapmada size yardımcı olacak bir mürşiddir. Mürşid aydınlatan demektir. Size açacağı aydınlıkta ibadetlerinizi yapacağınız, haramlardan korunacağınız ortamı bulmanız içindir mürşid. Bunu insan gözü, kulağı, dili bir arada iken sağlamak sanal cihazlarla sağlamaktan daha gerçekçidir. Gerisini siz değerlendirmelisiniz. Allah yardımcınız olsun.
Eğer, kuru bir yer kaldığına kani idi iseniz o bölgeyi yıkamanız gerekiyordu. Yıkadınız ve namazı yeniden kıldı iseniz namaz tamamdır. Namazın yarısını önceki durumla diğer yarısını da yeni durumla kılmanız mümkün değildir. Siz guslünüz eksik olduğuna inandığınıza göre önceki namazı yeniden kılmalı idiniz.
Size bir tarikata intisap etmenizi tavsiye edebilirim. Kalbinizin huzur bulması bakımından sizin için faydalı olur. Allah sabır, sebat versin.
İçeri giren müşteri 'bu mağazada indirim var' diye bilerek girer de siz onun dalgınlığından istifade ederek ona pahalı satarsanız bu kazanca hile karışmış olur. Hileli kazanç da helal olmaz. Müşterinin öyle bir beklentisi yok ve siz pazarlık edene böyle bir indirim yapıyor iseniz bunun için haram diyemeyiz ama mü'min her durumda ilkeli olmalı dememiz gerekiyor.