Fetva Meclisi
Soru
Bir kadının yolculuğa çıkarken (90 kilometreden fazla) yanında bulunması gereken mahremin minimum yaşı kaçtır?
Cevap
Benzer fetvalar
Kadının doksan km’den uzun bir yola yalnız çıkması nehyedilmiştir. Yanında bir mahremi bulunması istenmiştir. Bu mahrem, ulemanın cumhuruna yani çoğunluğuna göre baliğ olmasa da olur. Büluğ çağına yaklaşmış yani on yaşları civarında bir çocuk olması yeterlidir. Hanbeli uleması ise bunu baliğ çocuk olarak kaydetmişlerdir.
Selamünaleyküm. Çocuklar için bütün ibadetlerde başlama yaşı buluğ çağıdır. Buluğ çağı ise iki şeyle bilinir. Birincisi çocuğun ihtilam olması, kız çocuğun aybaşı olması durumudur. Hangi yaşta olursa olsun, bu durumda buluğ çağı başlamış olur. İkincisi de on beş yaşıdır. On beş yaşına gelen biri çocukluktan çıkmış olur. Bundan önceki dönemde çocuk dayanabildiği kadar oruca alıştırılır. Mesela kış zamanında ise ramazan daha fazla tutturulur, yaz sezonuna rastlarsa az tutturulur.
Çocuğun mahrem olması için en azından mümeyyiz olması gerekir ki bu da hemen hemen on yaşları demektir. Allah Teâlâ yardımcınız olsun, evinize huzur indirsin.
Fakihler, karşısında konuşulanı anlayan, aldatılamayan, hayatı tanımaya başlamış çocuğa mümeyyiz demişlerdir. Bazı fakihler bu yaşı yedi yaşı olarak belirlemişlerse de mümeyyizlik yaştan çok idrak kabiliyeti ile alakalıdır. Çocuğun buluğ çağı öncesi dönemi mümeyyiz olma dönemi kabul edilir. Muhakkak rakam vereceksek yedi yaşı ile buluğ çağı olan yaş dönemi diyebiliriz ama bazı çocukların bu yaşa rağmen anlayışları eksik olabilir. Onlara mümeyyiz muamelesi yapamayız.
Çocuk ya; - İhtilam olarak ya da - Kameri aylarla ON BEŞ yaşını doldurarak baliğ olur. On sekiz diyen Fukaha da vardır. Genel görüş on beş yaşıdır. Ancak buradaki on beş yaşı kameri aylarla yapılan hesaba göredir ki, şu anda kullanılan takvime göre bu yaş yaklaşık olarak on dört buçuk yaşlarına karşılık gelir.
Selamünaleyküm. Buluğ çağına gelmemiş çocukları babalarının evlendirmesi kural üzerinden caizdir. Buluğ çağına geldiğinde çocuk, evliliği sona erdirme hakkına sahiptir. Çocukluk şartalarındaki bir çocuğun evlendirilmesi eşine teslim edilmesi engelini kaldırmaz. Böyle bir evlilik, ailenin miras gibi bir sorununu çözme aracı olarak değerlendirilir.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Zekât, bir görev olarak verilir. Bir görevle, bir işin karşılığı görülmemelidir. Zekâtın çalışana ücret olarak verilmesi temel ilkeler açısından doğru değildir.
Selamünaleyküm. Devletlerin vatandaşları veya ülkelerindeki yabancılar için koydukları sigortalı olma ve emeklilik sisteminin caiz olduğu kanaati yaygındır. Bu konuda derin fıkıh araştırmaları da yoktur. Sadece zaruretler doğrultusunda caiz olduğu tekit edilmektedir. Sözünü ettiğiniz uygulamayı bir bankaya para yatırıp emekli olmaya benzetmek tam yerine oturmuyor. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Erkeğin süs olarak altın kullanması caiz değildir. Sözünü ettiğiniz örnekteki gibi altının bütün çeşitleri bu yasağa dâhildir.
Selamünaleyküm. 'Anne' ve 'eş' ilişkisinde sözünü ettiğiniz çocuklar, ölen eşin de çocukları olan çocukları kapsıyorsa sorunuz şu şekilde olmalıdır: Anne, çocuklarına babalarından kalan malı, bir tek çocuğa vererek dağıtabilir mi? Sorunuz böyle bir mesele ise kesinlikle yapılan haramdır. Kul hakkıdır. Anne, ölen eşinin sekizde bir mirasçısıdır, o kadar. Malı yönlendirme hakkı yoktur. Çocuklar, annelerini üzmeden onlara düşen malı alabilirler. Tek çocuğun aldığı malda, hissesinden fazlası ona helal değildir.
Selamünaleyküm. Hadis olanla olmayan ifadenizde karışmış durumdadır. Sözünü ettiğiniz anlamda hadis vardır ama yüzük kullanmada şart olan bir kural yoktur. Gram açısından da bir kati ölçü yoktur. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimizin yüzüğü, aynı zamanda mühür için kullanıldığından onun yüzüğüne benzetme şartı aranmamıştır.
Selamünaleyküm.Durumunuzu muhakkak bir doktora danışmalısınız. Doktorun tavsiyesine göre hareket edin. Dinen ise ortada bir sorun yoktur.