Fetva Meclisi

Bir yerdeki işçi/çalışan o işte ve yerde emin olmalıdır. Emanete riayet etmek ise mü'min karakteridir. Eğer o yaptığınız iş, şirkete ait bir nesneyi tüketiyorsa zaten kul hakkı barizdir. Tüketilen bir şey yoksa bile mesela bilgisayarı kullanıyorsanız ortada bir yıpranma vardır. Özellikle şirket sahibinin bunu ihtiva eden genel bir izni yoksa kullanmamalısınız. Devlet daireleri için de durum aynıdır.

Günah ortamlarına götürmüyorsa ve kanuna aykırı da bir iş yapmıyorsa sakıncası olmaz.

Sizin iki satırda özetlediğiniz bu işlem, açıldığında karmaşık bir dosyadan oluşmaktadır. Helalliği net olan işlerde çalışmak gerekir.

Selamünaleyküm. Çalıştığınız iş yerindeki işinizin aynısını dışarıda yapmanız caizdir. Şu hususlara dikkat ederseniz kazandığnız helal olur: a-Kesinlikle, maaşlı olduğunuz yerdeki mesainizle bunun bağlantısı olmayacak. Çünkü çalıştığınız yer, sizin şu saatten bu saate kadar olan her dakikanızı kiralamıştır. Bir telefon görüşmesi bile o saatler içinde özel işinize ayrılmamalıdır. b-Çalıştığınız yerle yaptığınız anlaşmada, dışarıda bir iş yapmama gibi bir söze imza atmamış olmanız gerekir. Çünkü Müslüman sözünün esiridir. c-Çalıştığınız iş yerinin araç ve gereçlerini kullanmayacaksınız. d-Çalıştığınız iş yerinin müşterilerini, kullanmayacaksınız.

Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.

İş sahibinize bir zarar vermiyorsanız ve iş sahibi size özel bir şartla bunu yasaklamadı ise sakıncası olmaz. Bunu yaparken ne kadar zarar verip vermediğinizi objektif bir gözle incelemelisiniz.

Evet, prensip olarak sigorta caiz olmayan bir iştir. Uygulaması itibariyle fıkha aykırıdır. Yaşadığımız ortam ise böyle durumlarda sigortadan yararlanılabileceği kanaatini ortaya çıkarmaktadır.

Kurban bir ibadet olarak oğlunuza da vacip oldu ise o kurban ibadetini yerine getirmekle sorumludur. Bu ibadeti onun adına siz vekâleten yani tamam sen benim kurbanımı kes diyeceği bir şekilde kesebilirsiniz, kurban olarak sakıncası olmaz. Yine de siz onun kendisinin bu ibadeti eda etmesini yönlendirin, daha kalıcı bir iş olur.

Öncelikle söz konusu hatada senin bir katkın direkt veya dolaylı var mı, bunu bil. Direkt senin imzan da bulunduğu için bu iş yürüyorsa imzanı çekmek zorundasın. Değilse, bu iş hakkında tereddütlerin mi var yoksa kesin bilgilerin mi? Kesin bilgin olmadıkça taşlarla oynama. Kesin bilgin varsa, ortadaki zulme elbette müdahale edeceksin. Sen en üst makama iletirsin. Senin işine mal olsa bile bu sen zulme engel olmanın sevabını kazanırsın. Asla sadece şüphe ile bir işi yapma. Kesin bil, belgeli bil.

Müslüman sözünün eri olmak zorundadır. Başka bir şirkette veya işte çalışmamaya söz vermiş birisi normal bir durumda başka bir işte çalışamaz. Ancak bu çalışma: Mevcut şirketine bir zarar vermeyecek, Günlük performansını etkilemeyecek düzeyde olması hâlinde hoş olmamakla beraber haram bir iş denecek seviyede de olmaz zannederiz.

Bu konuda örf yani yaşanılan yerin yaygın kuralları geçerlidir. İlave olarak da yasalarla belirlenen ölçülere de dikkat edilmelidir. Biz bir fark olarak mü'min bir insanın çalıştırdığı kimsenin çalışma saatlerinde şu inceliklere dikkat etmesi gerektiğini düşünürüz: İş saatleri FARZ İBADETLERİN kaçırılma nedeni olmayacak şekilde belirlenmelidir. Çalışanın dinlenme ve insani haklarının yok kabul edildiği, çalışma zamanlarını kendisinin belirleyemediği bir iş oluşturulmamalıdır. Bu iki kuralın haricinde örfün belirlediği kurallara riayet edilmesi yeterlidir.

Satın almacı emin kimsedir. Emanete hıyanet edilemez. Hiçbir mezhep açısından emanete hıyanete kapı aralanamaz.